ಜುಲೈ 3 ರಂದು ‘ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘The Guardian view on how culture is taking on tech: the ultimate handheld device’ ಎಂಬ ಲೇಖನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇದೀಗ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಂತೆ ಹೆಣೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತದರ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಈ ಮಾನಸಿಕ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ಪ್ರತಿರೋಧದಲ್ಲಿ ಏಳುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೊಸ ಅಲೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿನ ಮಾನಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮರುವೈರಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಭೌತಿಕ ಆಟ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಹನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗೆಗೆ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಟೆಂಟ್ ಕ್ರಿಯೇಟರ್ ಗಳು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೇರಿಕಾದ ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ಫಿಲಂ ‘ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ’ ಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಂತಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಜೊನಾಥನ್ ಹೈಡ್ಟ್‌ರ ಬರೆದ ‘ದಿ ಆಂಕ್ಸಿಯಸ್ ಜನರೇಷನ್‘ (ನಾನ್-ಫಿಕ್ಷನ್) ವರೆಗೆ ಇದು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಾಧನದ ಅವಲಂಬನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಪರಿಶೋಧನೆಯು ಬೆನ್ ಲರ್ನರ್ ಅವರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕ್ರಿಪ್ಷನ್‘ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ನಮ್ಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿ

‘ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕ್ರಿಪ್ಷನ್’ ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಆರ್ವೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದಿದೆ. 21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಡಯಾಗ್ನಸ್ಟಿಕ್ ಸಾಧನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ನಿರೂಪಕನು ತನ್ನ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗೆ ಎಷ್ಟು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆಂದರೆ, ಅವನು ಆರಂಭಿಕ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ 25 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಅದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ - ರೈಲು ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಫೇಸ್‌ಟೈಮ್ ಕರೆಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ - ಮತ್ತು ಅವನ ಕನಸಿನಲ್ಲೂ ಫೋನ್ ಅವಲಂಬಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಚಿತ್ರಣವು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರೆ ವಿರಳವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ: “ಜೀವಕೋಶಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ” ನಮ್ಮ ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಹಂಬಲಿಸುವಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ.

“ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಹೆಲ್ಡ್ ಸಾಧನ”ವಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿ

‘ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕ್ರಿಪ್ಷನ್’ ಕಾದಂಬರಿಯ ಭೌತಿಕ ವಿನ್ಯಾಸವು - ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಕವರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ತೆಳುವಾದ ಸಂಪುಟದ ವಿನ್ಯಾಸ - ಪುಸ್ತಕವೂ ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದಾದ ಪೋರ್ಟಬಲ್ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ನಮ್ಮ ಅಟೆನ್ಷನ್ ಅನ್ನು ಆಲ್ಗರಿದಮ್ ಮೂಲಕ ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಹಣಗಳಿಕೆಗೆ ಬಳಸುವ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್ ಗಿಂತ ಕಾದಂಬರಿಯು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯವು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ರವಾನಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರಾಗಿರುವುದರ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಲರ್ನರ್ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಾದಂಬರಿಯು ಇಂದಿನ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ:

AI ಧ್ವನಿ ಬಳಕೆ: ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕಕಾರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಬಳಸಬೇಕಾದ ಭಾಷಣವನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡುವುದರ ನೈತಿಕತೆ. ಮತ್ತು ಈಗಾಗಲೇ ಮೃತರಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸಾದ ನಟರ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು AI ಮೂಲಕ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು “ನಿರೂಪಿಸುವ” ಅಭ್ಯಾಸವು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವುದು, ಇತ್ಯಾದಿ.

ಸ್ವಾಭಾವಿಕಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಲು ವಿಫಲತೆ: ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ನೋಡುತ್ತಾ ಮಾತ್ರ ತಿನ್ನುವ ಮಗುವಿನ ಸಾದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ, ಕಾದಂಬರಿಯು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಾನವ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ: ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾದಂಬರಿ ಏಕೆ ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ

ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ‘ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕ್ರಿಪ್ಷನ್’ ದಂತಹ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಕಥೆ ಹೇಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ‘ಮನುಷ್ಯರಾಗಿರುವುದರಲ್ಲಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶಗಳ’ ಮೇಲೆ ಅದು ಒತ್ತು ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಇದೆ. AI-ರಚಿತ ಕಂಟೆಂಟ್ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಲಿರುವ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ನಾವು ಕಾಲಿಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಓದುತ್ತಿರುವ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿರುವುದು ಓರ್ವ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಎಂಬುದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.

ನಮ್ಮ ಅಟೆನ್ಷನ್ ಗಾಗಿನ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ, ಕಾದಂಬರಿಯು ಸಹ ಒಂದು ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಹೆಲ್ಡ್ ಸಾಧನವಾಗಿ ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾಗದೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ: ಮನುಷ್ಯನ ಆಳದ ನಿಗೂಢತೆ. ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳನ್ನು ರೀವಯರಿಂಗ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯವು ನಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಯಾವುದು ಮುಖ್ಯವೋ ಅದರೆಡೆಗೆ ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದು ಹೋಗುವುದರಿಂದ ನಾವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನೆನಪುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒದಗಿ ಬರುವ ಒಂದು ತಾಣ.

ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕಾದಂಬರಿಯೇ ನನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸ್ಕಾಟಿಶ್ ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಅಲಿ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರು ತಮಗೆ ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಮಿತ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕುರಿತು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು. ಅದು ‘ದಿ ನ್ಯೂ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್ ‘ ಮ್ಯಾಗಝೀನ್ ನಲ್ಲಿ ‘The novel in the age of Trump‘ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಲೇಖನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು.

ಅವರು ಅದರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ-

ಕಾದಂಬರಿಯು ಜೀವನ ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ಅದು ಎಷ್ಟು ಪದರಗಳು ಮತ್ತು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುವ, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ, ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವ, ಅದೇ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದೂ ರಚನೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ, ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಅದು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮಯದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ, ಪ್ರತಿ ಕಾದಂಬರಿಯೂ ನಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಅನೇಕರಿಗೆ, ಇತಿಹಾಸವು ದಂತಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ - ನಿಜಜೀವನಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ವೀರರ ಮತ್ತು ವಿಲನ್ ಗಳ ಗ್ಯಾಲರಿಯಾಗಿದ್ದು ನಮಗೆ ನೈತಿಕ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದಂತೆ ಅದು ಅವರಿಗೆ ಇದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಚಂದ್ರಕಾಂತ ವಡ್ಡು ಅವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, “ಚರಿತ್ರೆ” (ನೈತಿಕ ಸೂಚನೆಗಾಗಿ ಕಥೆ ಹೇಳುವುದು) ಮತ್ತು “ಇತಿಹಾಸ” (ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಅಧ್ಯಯನ)ಗಳ ನಡುವೆ ಆಳವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ನಮ್ಮ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ನಾವು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪುರಾಣ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ದೂರ ಹೋಗಬೇಕು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲದ, ಪುರಾವೆಗಳ ಆಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.

ಚರಿತ್ರೆ” ಮತ್ತು ಪುರಾಣ ತಯಾರಿಕೆಯ ಬಲೆ

“ಚರಿತ್ರೆ” ಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೈತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಾಧನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ವೀರರ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ವಿರೋಧಿಗಳ ಅಪಮೌಲ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ಒನಕೆ ಓಬವ್ವ ಅಥವಾ ರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್ ಅವರಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಥೆಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಧಾನ” ದಿಂದ ಹೊರಗಿರುತ್ತವೆ. ಘಟನೆಗಳ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ನಾವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯರ ಬದಲಿಗೆ ಪುರಾಣಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ, ಪರಿಶೀಲಿಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವದ ಉದಾಹರಣೆ- ಕಳೆದ ವರ್ಷ ರಾಜಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಉದಯಪುರ ಸಿಟಿ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್ ನ ಖಡ್ಗಗಳನ್ನು ಖುದ್ದು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವಂತೆ ಮಣಭಾರವೇನೂ ಇರದೆ ಸಾಧಾರಣ ಮನುಷ್ಯರು ಬಳಸಬಹುದಾದಂತೆ ಇತ್ತು.

ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ನಿರೂಪಣೆಯ ಶಕ್ತಿ

ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ “ಮಾನವ ನಡವಳಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನ” ಮತ್ತು ಮಾನವ ಜಾತಿಯ ವಿಕಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ. ಹಿಂದಿನದನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ನೋಡುವ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಾಚೀನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು, ಗುಂಪು-ಆಧಾರಿತ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆ ಇವು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದು ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.

ಇತಿಹಾಸವು ಅದರ ಪೌರಾಣಿಕ ರಕ್ಷಾಕವಚವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದಾಗ, ಅದು ನೀರಸವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಇದು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ , ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ನಿರೂಪಣೆಗಳ ಮೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಳವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದಾಗ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯು ಆಕರ್ಷಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮೂಲಮಾದರಿಗಳಿಗಿಂತ ದೋಷಪೂರಿತ, ಬಹುಮುಖಿ ಮಾನವರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಲೇಖಕರು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಕಥೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು.

ವಡ್ಡು ಅವರು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪೂ ಸುಲ್ತಾನನ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಟಿಪ್ಪೂನ ಕುರಿತು ಇರುವ ನಿರೂಪಣೆಗಳೂ ಸಹ ಇತಿಹಾಸದ ಸರಳ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ನಿರೂಪಣೆಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಒಂದು ಗುಂಪಿನ ಜನ ಆತ ಕ್ರೂರಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾಂಧ ಎಂಬ ಸರಳ ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪಿನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ, ಅವನ ಕಾಲದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಹಲವು ಕೋನಗಳಿಂದ ಅವನ ಮತ್ತು ಅವನ ಆಡಳಿತದ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ರಾಮ್ ಜೀ ಚಂದ್ರನ್ ರ History of Bangalore ಪಾಡ್ ಕಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ರ ‘ಟೀಪೂ ಸುಲ್ತಾನ ಕಂಡ ಕನಸು’ ನಾಟಕ ಇವು ಎರಡನೇ ಮಾದರಿಯವು.

ಈ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ನಿರೂಪಣೆ-ಚಾಲಿತ ವಿಧಾನದ ಎರಡು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಹಿಲರಿ ಮಾಂಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಮನು ಎಸ್. ಪಿಳ್ಳೈ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

ಹಿಲರಿ ಮಾಂಟೆಲ್‌ ಬರೆದ ವುಲ್ಫ್ ಹಾಲ್ ಟ್ರೈಲಜಿ (Wolf Hall, Bring up the Bodies, The Mirror and the Light) : ಹೆನ್ರಿ VIII ನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಥಾಮಸ್ ಕ್ರಾಮ್‌ವೆಲ್ ನ ಉದಯ ಮತ್ತು ಪತನವನ್ನು ಮಾಂಟೆಲ್ ಮರುರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರೋಮ್‌ವೆಲ್‌ನನ್ನು ಏಕ ಆಯಾಮದ ಖಳನಾಯಕ ಅಥವಾ ಸಂತ ಸುಧಾರಕ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಬದಲು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸುಧಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ರಾಜಕೀಯ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಟ್ಯೂಡರ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಮಗ್ರತೆ, ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೈಜತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಮ್ಯಾಂಟೆಲ್ ಯಾವುದೇ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ಪುರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು “ನೈಜ” ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದಾದ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮನು ಪಿಳ್ಳೈ ಅವರ ಡೆಕ್ಕನ್ ಕೃತಿಗಳು: ‘ದಿ ಐವರಿ ಥ್ರೋನ್’ ಮತ್ತು ‘ರೆಬೆಲ್ ಸುಲ್ತಾನ್ಸ್’ ನಂತಹ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪಿಳ್ಳೈ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ಅರಸರ ಮತ್ತು 14 ರಿಂದ 17 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಡೆಕ್ಕನ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಪವರ್ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಕೆಲಸವು ಇತಿಹಾಸದ “ಗ್ರೇಟ್ ಮ್ಯಾನ್” ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತದೆ, ಯುಗದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು, ಭಾರತೀಯ ರಾಜಮನೆತನದ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಅವರ ‘ಫಾಲ್ಸ್ ಅಲೈಸ್’ ಕೃತಿಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಇತಿಹಾಸವು ನಮ್ಮ ವೀರರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ದಂತಕಥೆಗಳ ಹಿಂದೆ ‘ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು’ ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಪುರಾಣ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಪುರಾವೆ ಆಧಾರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ನಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ, ನಾವು ನಮ್ಮನ್ನೇ ವೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ. ಮಾಂಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಪಿಳ್ಳೈ ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕರು ತೋರಿಸಿಕೊಡುವುದು ಏನೆಂದರೆ ನಾವು ಗತಕಾಲದ ಗೊಂದಲಮಯವಾದ, ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಟೀಕರಿಸಿದಾಗ ನಾವು ಹೇಳುವ ಕತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿರುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕವೂ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೇ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ Historical Fiction ಸಹ ಒಂದು.

ಅತುಲ್ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಅವರ “Annapurna Devi: The Untold Story of a Reclusive Genius“ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುಸ್ತಕದ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

ಪುಸ್ತಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಅನುವಾದಕಿ ಸಂಧ್ಯಾರಾಣಿಯವರು “ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾದೇವಿಯವರ ನೆನಪಿಗೆ ಶರಣೆನ್ನುತ್ತಾ...” ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವ ಮಾತುಗಳು ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಒಂದು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಅನುವಾದವೆನ್ನುವುದರ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಮೂಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕೃತಿಯನ್ನು ಓದಿದವರೂ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಓದಬಹುದಾದ ಪುಸ್ತಕವಿದು. “ತಾನು ಒಲಿದಂತೆ ಹಾಡುತ್ತಾ... ಲೋಕದೊಳಗೆ ಅಲೌಕಿಕ ರಾಗವೊಂದರಂತೆ ಬದುಕಿದವರು...”, “ಭಾರತದ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಎರಡು ಪ್ರಧಾನ ಮಾದರಿಗಳಿವೆ ; ಒಂದು ಅಗ್ನಿಪುತ್ರಿ ದ್ರೌಪದಿಯ ಬೆಂಕಿಯಂತಹ ಪ್ರಮಾಣ-ಬದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಭೂಮಿತನಯೆ ಸೀತೆಯ ಮೌನ ನಿರಾಕರಣೆಯ ಪ್ರತಿಭಟನೆ. ಶ್ರೀರಾಮನಿಗಾಗಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದ, ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ ಸೀತೆ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಕೂಗಾಡದೆ, ಮೌನವಾಗಿ ಭೂಮಿಯೊಳಕ್ಕೆ ಜಾರಿಬಿಡುತ್ತಾಳೆ, ಥೇಟ್ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾದೇವಿಯವರು ‘ಆಕಾಶಗಂಗಾ’ದ ಆರನೆಯ ಮಹಡಿಯ 6ಎ ಮನೆಯ, ತಮ್ಮ ಮನದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಂಡಂತೆಯೇ...”. ಈ ಸಾಲುಗಳು ಇಷ್ಟವಾದವು.

ನನಗೆ ಅನ್ನ ಪೂರ್ಣ ದೇವಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಜೀವನ ಕತೆ ಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ. ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ Raga'n Josh - Stories from a Musical Life ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿಕರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಓದಿದ್ದು ನೆನಪಿದೆ. ಆ ಪುಸ್ತಕದ ಬಗ್ಗೆ ಬ್ಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದೆ.

ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾದೇವಿಯವರ ಜೀವನದ ಕುರಿತ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಓದು ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಅನುಭವ. ಅವರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಸಂಧ್ಯಾರಾಣಿಯವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ- “ಅದೊಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ನಮ್ರರನ್ನಾಗಿಸುವ, ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವ, ಆರ್ದ್ರರಾಗಿಸುವ, ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡುವ, ಕಣ್ಣು-ಮನಸು ಹಸಿಯಾಗಿಸುವ ಪಯಣ.” ನಿಜಕ್ಕೂ.

ದಶಕಗಳ ಕಾಲ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾದೇವಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಮಯ ಮತ್ತು ನಿಗೂಢತೆಯ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಪಿಸುಗುಡಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ನಾಲ್ಕೂವರೆ ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರಚೋದಿತ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಅವರ ಸಂಗೀತ ಶಿಷ್ಯ ಅತುಲ್ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಅವರ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವವರೆಗೂ ಅವರು ನಿಗೂಢವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರು. ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆನಪುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಈ ಮೇರು ಪ್ರತಿಭೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಾಮೂಹಿಕ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಈ ಪುರಾಣಸದೃಶ ಮಹಿಳೆಯ ಅಪರೂಪದ ನೋಟವು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಮೈಹರ್ ಘರಾನಾದ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತೆ

ಉಸ್ತಾದ್ ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್ ರ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾದೇವಿ, ಸಂಗೀತವನ್ನು ದೈವಿಕ ಪೂಜೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ, ಆಶ್ರಮದಂತಹ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ನಿಜವಾದ ಸಾಧಕರಾಗಿದ್ದ ಅವರ ತಂದೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಪೋಷಣೆಯ ದೇವತೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಇಟ್ಟರು.

ಆಳವಾದ, ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಅನುರಣನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಸುರ್ಬಹಾರ್ ಎಂಬ ವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಅವರು ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಭೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ತಂದೆಯವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸಂಗೀತ ಜ್ಞಾನದ 80 ಪ್ರತಿಶತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇವರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಹೋದರ ಅಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಖಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರ ಅನೇಕ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಮೀರಿಸಿದ ಜ್ಞಾನ ಅವರದಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗ

ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಅವರ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ದುರಂತ ತಿರುವಿನ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. 1941 ರಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ರವಿಶಂಕರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ಅಭದ್ರ ಭಾವನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಾರದೆಂದು ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಎಂದಿಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

‘ಯುಗಳ ಗಾನದ ಒಳಗಣ ಜಂಟಿ ಕಾಳಗ’ ಎಂಬ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ 1955 ರಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿತವಾಗಿದ್ದ ಅಪರೂಪದ ಯುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಘನತೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ದೇವಿ, ಯಾವುದೇ ನಾಟಕೀಯತೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೀರಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕೆ ಎರವಾಗುವ ದುರಂತವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೃಷಿಕೇಶ್ ಮುಖರ್ಜಿಯವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಭಿಮಾನ್ ಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದದ್ದೆಂದರೆ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾದೇವಿಯವರು ಚಿತ್ರವು ಇತರ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಮಹಿಳಾ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸಬಾರದೆಂದು ಚಿತ್ರವು ಸುಖಾಂತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸಿದ್ದರು.

ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಏಕಾಂತತೆಯ ಜೀವನ

ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾದೇವಿಗೆ, ಸಂಗೀತವು ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಬಯಸದ ಶಾಶ್ವತ ಸಾಧನೆ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭ್ಯಾಸ) ಆಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಫಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ “ವ್ಯಸನಕಾರಿ” ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಏಕಾಂತತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ದೃಢವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಮಗ ಶುಭೇಂದ್ರ ಶಂಕರ್ ಅವರ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣದಂತಹ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದುರಂತಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್‌ನ ತಂತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದರು.

ಒಂದು ಶಾಶ್ವತ ಪರಂಪರೆ

ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾದೇವಿಯವರು 2018 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು, ಆದರೆ ಅವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಇನ್ನೂ 6-ಎ ಆಕಾಶ್ ಗಂಗಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಸುರ್ಬಹಾರ್ ಉಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಂಡಿತ್ ನಿತ್ಯಾನಂದ್ ಹಲ್ದಿಪುರ್ ರಂತಹ ಶ್ರದ್ಧಾಭರಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿಸ್ಪ್ ಆಗಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗುತ್ತ ಸಾಗುವ ಪುಸ್ತಕವು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಒದಗಿಸಿರುವ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ಮತ್ತು ವರ್ಣ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿಯ ಬದುಕಿನ ಹಲವು ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಾಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಪುಸ್ತಕದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಕುರಿತು ಲೇಖಕರ ಮಾತುಗಳು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿವೆ- “ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ರೀತಿ ನೋಡಿದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ಜನಾಂಗ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ದೂರ ಸರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೇ ತೋರುತ್ತದೆ. ಈ ಮಹಾನ್ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಅನಾಮಿಕತೆಗೆ ಜಾರಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ.”

ಈಚೆಗೆ Outlook ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವಗಳ ಬಗೆಗೆ ಒಂದು ಲೇಖನ ನೋಡಿದೆ.

Are We Still Reading? How Literature Festivals Are Keeping Books Alive

ಬರಹದಿಂದ ಮಾತಿನವರೆಗೆ

ಪುಸ್ತಕಗಳು ಕೇವಲ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳೋ ಅಥವಾ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿ ಪೇರಿಸಿಟ್ಟ ಟ್ರೋಫಿಗಳೋ ಆಗಿ ಉಳಿಯದೆ ಮಾತುಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಹತ್ತಿರವಾಗುವಂತೆ ಲಿಟ್ ಫೆಸ್ಟ್‌ಗಳು ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಬರಹಗಾರರನ್ನು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಣಕಾರರು ಮತ್ತು ಚಿಂತಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಉತ್ಸವಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಓದುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸದ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಸಂಘಟಕರು ಮತ್ತು ಸ್ಪೀಕರ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ, ಕೇಳುವ ಓದುಗರು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಲೇಖಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ನೋ-ಹೋಲ್ಡ್ಸ್-ಬಾರ್ ಡ್” ಮೋಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವರೂ ತಮ್ಮ ಅವ್ಯಕ್ತ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುವಂತೆ ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ದೊಡ್ಡ-ಹೆಸರಿನ ಲೇಖಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂದಣಿಯನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಾಗಲೇ ಹೊಸ, ಕಡಿಮೆ-ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ದಿನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವಗಳು ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಪರೂಪವಾಗಿರುವ ಪ್ರವಚನ ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಸೆಷನ್‌ಗಳು ಕಲ್ಪನೆಗಳ “ಸಂಕೋಲೆಯಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಆತುರವಿಲ್ಲದ” ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ AI ನಿಂದ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಿ ವಿಚಾರಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲದರ ಬಗ್ಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಓದುಗರ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನೂ ರೂಪಿಸಬಹುದು.

ನಾನು ಇದುವರೆಗೆ ವಿವರಿಸಿದ Outlook ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ನ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಶೈನಿ ಆಂಟೋನಿ ಅವರೇ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿರುವ Bangalore Literature Festival ನ ಒಂದು ಸೆಶನ್ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು 2018 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದು.

ಅದಾಗಲೇ ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಸೆಶನ್ ಅದು. ಅದೊಂದು ಮರೆಯಲಾಗದ ಅನುಭವ. ಆಗಷ್ಟೇ ಗಿರೀಶರ ಕಡೆಯ ನಾಟಕ ‘ ರಾಕ್ಷಸ ತಂಗಡಿ’ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವ ಹೇಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ದಿನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುವ ತಾಣ ಆಗಬಲ್ಲದು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಸೆಶನ್ ಸಾಕ್ಷಿ . ಇದು ಕಾರ್ನಾಡರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಕಡೆಯ ಬೆಂಗಳೂರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವ ಸಹ ಆಗಿತ್ತು . ಮುಂದಿನ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಧನರಾದರು. ( ಕಾರ್ನಾಡರ ಆತ್ಮಕತೆ ‘ ಆಡಾಡ್ತ ಆಯುಷ್ಯ‘ ದ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಬರೆದಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿದೆ. )

Crossing to Hampi : A Dramatic Exploration of the Vijayanagara

ಪ್ರಬಲ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸರಳೀಕೃತ “ಹಿಂದೂ ವರ್ಸಸ್ ಮುಸ್ಲಿಂ” ಬೈನರಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಚಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ರಾಕ್ಷಸ ತಂಗಡಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಆಳವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಕಾರ್ನಾಡ್ ತಾವು ಬಳಸುವ ಹಲವಾರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:

ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಇತಿಹಾಸಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮರು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು

ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರು ರಾಬರ್ಟ್ ಸೆವೆಲ್ ಬರೆದ 1900 ರ ಪುಸ್ತಕ A Forgotten Empire ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕ ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಗಳ ಮೂಲ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾಷಣದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಸೆವೆಲ್ 1565 ರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘರ್ಷವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು - “ಹೃದಯಹೀನ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಕ್ರಮಣದ ವಿರುದ್ಧ ಹಿಂದೂ ಭದ್ರಕೋಟೆ.” ಈ ಬಗೆಯ ನಿರೂಪಣೆ ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗೇ ಇತ್ತೆಂದು ಕಾರ್ನಾಡ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಸಂಗತತೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ: ಸುಲ್ತಾನರು ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಯುದ್ಧ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ಏಕೆ ನಡೆಯಿತು ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು

ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು, ಕಾರ್ನಾಡ್ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಮಕಾಲೀನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು: ಅವರು ಫೆರಿಷ್ತ ರಂತಹ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ವಿವರವಾದ, ದಿನನಿತ್ಯದ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು, ಈ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಧುನಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು: ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ರಿಚರ್ಡ್ ಈಟನ್ ಅವರ ಕೆಲಸದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ರಾಮರಾಯನನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸದೆ, ಸಂಕೀರ್ಣ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ “ನೆಪೋಲಿಯನ್-ತರಹದ” ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾಷಾ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿಖರತೆ: ಕಾರ್ನಾಡ್ ಆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು “ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ” ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ “ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ” ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಎರಡನೆಯದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಸೆವೆಲ್ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಲೇಬಲ್ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು.

ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ಸೈಕಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಹೈಬ್ರಿಡಿಟಿಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೊಡುವುದು

ಕಾರ್ನಾಡರು ವಿಶಾಲವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ “ರಚನೆಗಳಿಂದ” ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಗಳಿಗೆ ಚಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಅದನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಿಯಾಲಿಟಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹೈಬ್ರಿಡಿಟಿ: ಅಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಸುಲ್ತಾನರು ಇಬ್ಬರೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಮಿಲಿಟರಿ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಥಾನದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಸಂಘರ್ಷವು ಆಂತರಿಕ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಮರಾಯನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ. ಆತ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಬಲ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿದ್ದರೂ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅಳಿಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ರಾಜನಲ್ಲ, ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸುಲ್ತಾನರನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಎತ್ತಿ ಕಟ್ಟುವ ಆಟ . ಆಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು

“ಏಕಶಿಲಾ( monolithic)” ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುವುದು

ಒಂದೇ “ಏಕಶಿಲಾ” ಸತ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕಾರ್ನಾಡ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಂಕೀರ್ಣ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಅವರು ಸರಳೀಕೃತ ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಮಿಥ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಇತಿಹಾಸದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೂಲಭೂತ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ವಿಫಲರಾದ ಇತರ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಅವರು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪುರಾಣದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾಟಕಕಾರ ಇತಿಹಾಸಕಾರನಷ್ಟೇ ಶ್ರದ್ಧೆ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಾರ್ನಾಡರ ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳಾದ ತಲೆದಂಡ, ತುಘಲಕ್, ಟೀಪೂ ಸುಲ್ತಾನ ಕಂಡ ಕನಸು ಸಹ ಉತ್ತಮ ನಾಟಕಗಳೆಂದು ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿವೆ.

ರಾಮ್ಜೀ ಚಂದ್ರನ್ ಅವರು ನಡೆಸಿಕೊಡುವ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಬ್ಯಾಂಗಲೋರ್ ಪಾಡ್ಕಾಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಾರಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಾರವಾದ A Tale from Talikota : The Battle of Rakkasagi-Tangadagi - 1565 ಎಂಬ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಕಾರ್ನಾಡ್ ರ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನೇ ಬಳಸಿರುವುದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂತು.

ಕರ್ನಾಟಕ ಇತಿಹಾಸದ ಸುವರ್ಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪತನವಾದ ಪರಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಆಶ್ಚರ್ಯ ತರುವ ಘಟನೆ. ತಮ್ಮ ನಾಟಕದ ಬಗೆಗಿನ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾ, ಅಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು 1565 ರ ಜನವರಿ 24 ರಂದು ಒಂದೇ ದಿನದಂದು ಪತನವಾಯಿತೆಂದು ಕಾರ್ನಾಡರು ಹೇಳುವಾಗ ಪುರಂದರದಾಸರ ಸಾಲುಗಳು ನೆನಪಾದವು-

ಮುನ್ನಶತಕೋಟಿ ರಾಯರುಗಳಾಳಿದ ನೆಲವ
ತನ್ನದೆಂದೆನುತ ಶಾಸನವ ಬರಸಿ
ಬಿನ್ನಣದ ಮನೆಕಟ್ಟಿ ಕೋಟೆಕೊತ್ತಳವಿಕ್ಕಿ
ಚೆನ್ನಿಗನು ಅಸುವಳಿಯೆ ಹೊರಗೆ ಹಾಕುವರು

ಪುರಂದರದಾಸರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಕಾಲ ಘಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಬದುಕಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ(1484-1564).

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕಿ ಸಂಧ್ಯಾರಾಣಿಯವರ ಬಿಡಿಬರಹಗಳ ಸಂಗ್ರಹ “ಕದಡಿದ ಕೊಳವು ತಿಳಿಯಾಗಿರಲು...“ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅದರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬರಹ “ಅಮ್ಮ ಕಲಿಸಿದ ಫೆಮಿನಿಸಮ್”. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ- “ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಅಮ್ಮನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು. ಅಮ್ಮನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಒಮ್ಮೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಾ, ಆಗಾಗ ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ...” . ತನ್ನ ಸ್ವಂತತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡದೇ ಬದುಕಿದ ತಮ್ಮ ಅಮ್ಮನ ಕುರಿತು ಬರಹದಲ್ಲಿ ಆರ್ದ್ರವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಲೇಖಕಿ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಹ ಅವರಿಗೇ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಹಲವಾರು ಕತೆ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮ-ಮಗಳ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ.

“ಅಮ್ಮ ಕಲಿಸಿದ ಫೆಮಿನಿಸಂ” ಬರಹ ಓದುವಾಗ ತಾಯಿ- ಮಗಳ ಸಂಬಂಧವು ಈಚೆಗೆ ಓದಿದ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದ್ದುದು ನೆನಪಾಯಿತು. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಬೇಕೆನಿಸಿತು.

“ಮದರ್ ಮೇರಿ ಕಮ್ಸ್ ಟು ಮಿ“ ಎಂಬುದು ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್ ಅವರ ೨೦೨೫ ರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು 1997 ರ ಬುಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಈ ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಮೇರಿ ರಾಯ್ ಅವರಿಬ್ಬರ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

“ಮೂನ್ ಟೈಗರ್“ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯು ಪೆನೆಲೋಪ್ ಲೈವ್ಲಿ ಅವರ ೧೯೮೭ ರ ಬುಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಕೃತಿ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರಳಾದ ಕ್ಲಾಡಿಯಾ ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗಳು ಲಿಸಾ ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ.

ಎರಡೂ ಕೃತಿಗಳು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗಳ ಸಂಬಂಧದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ತೀವ್ರತೆ, ಪರಸ್ಪರರ ಮುಖಾಮುಖಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಧಾನಗಳು, ಕಡೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಷಾದ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಅರುಂಧತಿ ಅವರು ಮೇರಿಯವರೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು “ಎರಡು ಉಗ್ರ ಶಕ್ತಿಗಳ ಘರ್ಷಣೆ”ಯಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಡತನ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮೇರಿಯವರು ಮಗಳಾದ ತಮಗೆ ನೀಡುವ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಅವರು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಸಹ “ನೀನು ಏನನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬಹುದು” ಎಂಬಂತಹ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ತಾಯಿ ತಮಗೆ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಅರುಂಧತಿಯವರು ನೆನೆಯದೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಮೂನ್ ಟೈಗರ್ ನಲ್ಲಿ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ವೃತ್ತಿಯ ಕ್ಲಾಡಿಯಾ ತನ್ನದೇ ಮಗಳು ಲೀಸಾಳನ್ನು ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಾಟಿಯೇ ಅಲ್ಲದ “ಮಂದ ಬುದ್ಧಿಯ ಮಗು” ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ಮಗುವಿನ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಮಗುವಿನ ಅಜ್ಜಿಯರಿಗೆ ವಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೂ ಆ ಮಗಳು ಜಗವನ್ನು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮಾತ್ರ ತನ್ನದೇ ಆಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಲೀಸಾಳಲ್ಲಿ ಆಜೀವ ಪರಕೀಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ.

ಮೇರಿ ರಾಯ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಯತ್ತವಾಗಿ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಂತರ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವರೆಗೂ ಕೇಸು ನಡೆಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೂರವೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಕ್ಲಾಡಿಯಾ ಯುದ್ಧ ವರದಿಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ತಾಯ್ತನಕ್ಕಿಂತ ತನ್ನ ಸ್ವಂತದ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದು ಲೀಸಾಳ ಚೈತನ್ಯವನ್ನೇ ನಂದಿಸುತ್ತದೆ.

ತಾಯಿಯಿಂದಾದ ಎಲ್ಲ ಗಾಯಗಳ ನೋವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಆರುಂಧತಿ ಊರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಮೇರಿಯವರ ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಲ್ಲಿ “ಮದರ್ ಮೇರಿ ಕಮ್ಸ್ ಟು ಮಿ “ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನು “ ಮೂನ್ ಟೈಗರ್’ ನಲ್ಲಿ ತಾನು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕ್ಲಾಡಿಯಾಳು ಲೀಸಾಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಾದವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ವಿಷತ್ವದ ನಡುವೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಮಗಳು ತನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಗುರುತನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಹೊಂದುವಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇವೆರಡೂ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಮೊನ್ನೆ (ನವೆಂಬರ್ 22) ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ‘ ಮಲ್ನಾಡ್ ಅಲ್ಟ್ರಾ‘ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇತ್ತು. 50 ಕಿಮೀ ಓಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ನಿಗದಿತ ಹತ್ತು ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮುಗಿಸಿದ್ದು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಅನುಭವವಾಗಿತ್ತು. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಹಸಿರು ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳ ಒಳಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ ಸಾಗುವ ಈ ಓಟದ ಒಂಬತ್ತನೆ ಆವೃತ್ತಿ ಈ ವರ್ಷದ ಓಟವಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಎರಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಕಾಲೇಜಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಬಿಟ್ಟರೆ ದೂರ ಓಟದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಅನುಭವವಾಗಲಿ ಮಾಹಿತಿಯಾಗಲಿ ನನಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ಓದಿದ ಪುಸ್ತಕವೊಂದು ಓಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಹಾರುಕಿ ಮುರಾಕಮಿ ಎಂಬ ಜಪಾನಿ ಲೇಖಕ ಬರೆದ What I Talk About When I Talk About Running ( ಓಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ನಾನು ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇನೆ ) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ಅವರ ಜೀವನದ ಕತೆಯೇ ಆಗಿದ್ದು ಅವರ ಓಟದ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ವೃತ್ತಿ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಕುರಿತದ್ದೇ ಆಗಿದೆ. ತಮ್ಮ 33 ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಓಡುವುದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ಮುರಾಕಮಿ 2007 ರಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 25 ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಗಳನ್ನು ಓಡಿದ್ದರು.

ಓಟ ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆ ಇವೆರಡು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಿಸುವುದು ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಕೇಂದ್ರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಓಟ ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆ ಇವೆರಡರಲ್ಲೂ ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಶಿಸ್ತು , ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಇವು ಮುಖ್ಯ ಗುಣಗಳಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಓಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಲೇ ಅಂತರ್ಮುಖತೆ , ಏಕಾಂತ , ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಓಡುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆ , ಓಡುವಾಗ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಎರಡೂ ಎದುರಿಸುವ ಹೋರಾಟಗಳು, ಮತ್ತು ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ದೂರದ ಓಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವಾಗ ಸಿಗುವ ಶಾಂತಿ ಇವೆಲ್ಲದರ ಬಗೆಗೆ ತುಂಬ ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಯಸ್ಸು ಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು, ಓಡುವ ವೇಗ ತಗ್ಗುವುದು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಜೀವನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ದರ್ಶನದಂತೆ ಕಾಣುವುದು, ಹೀಗೆ ಓಡುವುದನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಜೀವನದ ಕುರಿತೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಒಂದು ದಿನಚರಿಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಪುಸ್ತಕವು ಲೇಖಕರ ಪ್ರವಾಸಗಳು , ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಓಟಕ್ಕೆ ಅವರು ಸಿದ್ಧವಾಗುವ ಬಗೆ (ಇದು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ), ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಓಡುವುದನ್ನು ಕೆಲವೇ ಮಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗುವ ವೃತ್ತಿನಿರತ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿಯಷ್ಟೇ ಕಂಡಿದ್ದ ನನಗೆ ಇದೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಎಟುಕುವ ಆರೋಗ್ಯಪೂರ್ಣ ಹವ್ಯಾಸವೂ ಆಗಬಹುದೆಂದು ಅನಿಸತೊಡಗಿತು. ಓಡುವುದನ್ನು ಜೀವನಕ್ಕೊಂದು ರೂಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಿಡಿದದ್ದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೈ ಚೆಲ್ಲದಿರುವುದು , ಸ್ವತಹ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ತನ್ನದೇ ಗುರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡು ಅವನ್ನು ಮೀರುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಿಳಿಯುವುದು ಇವೆಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಮುರಾಕಮಿ ವಿವರಿಸುವ ರೀತಿ ತುಂಬಾ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ಅನಿಸಿತು. ಓಡುವುದನ್ನು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು.

ಪುಸ್ತಕಗಳ ಅಗತ್ಯ, ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲಿಂದಲೂ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನ ಇರದಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುವಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ರೇಮಂಡ್ ಕಾರ್ವರ್ ಬರೆದ What we talk about When we talk about love ಎಂಬ ಸಣ್ಣಕತೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ. ನಾನು ಓದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿಪೂರ್ಣ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದೂ ಒಂದು. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ದಿನ ಬರೆಯುವೆ.

ಈ ಸಲದ ಬುಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಕಾದಂಬರಿ ಡೇವಿಡ್‌ ಸಲಯ್ ಬರೆದ ‘ ಫ್ಲೆಷ್ ‘. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಥವಾ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳೇ ಇಂತಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವುದನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ . ಹಾಗೆಯೇ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಈ ಎರಡು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುವ ಕತೆಗಳಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚು. ‘ ಫ್ಲೆಷ್ ‘ ಕೃತಿಯ ಕಾದರಂಬರಿಕಾರ ಹಂಗರಿ - ಕೆನಡ - ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವಾಗಿರುವ ಇಸ್ಟ್ವಾನ್ ಸಹ ಹಂಗರಿ ಮೂಲದವನಾಗಿದ್ದು ನಂತರ ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವನು.

ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಮಧ್ಯವಯಸ್ಸಿನ ತನಕ ಇಸ್ಟ್ವಾನ್ ನ ಬದುಕಿನ ಕತೆ ಮತ್ತು ಈ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗುಳಿಯುವುದರ ಶೋಧನೆ ಈ ಕೃತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇಸ್ಟ್ವಾನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ತಾಯಿ ಹಂಗರಿಯ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡಲು ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ತುಂಬ ನಾಚಿಕೆಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡದ ಸ್ವಭಾವದ ಹದಿವಯಸ್ಸಿನ ಇಸ್ಟ್ವಾನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನೆರೆಮನೆಯ ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆ ದೈಹಿಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮೆ ಇಸ್ಟ್ವಾನ್ ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗ ಆಕೆಯ ಗಂಡನ ಜೊತೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ತಳ್ಳಾಟದಲ್ಲಿ ಗಂಡ ಮೆಟ್ಟಲುಗಳಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಸತ್ತು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಇಸ್ಟ್ವಾನ್ ನನ್ನು ಬಾಲಾಪರಾಧಿಗಳ ಕಾರಾಗೃಹಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಇರಾಕ್ ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವನು ಹಂಗರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಮೇಲೆ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯಲು ಅವನಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಂದೆ ಇಸ್ಟ್ವಾನ್ ಲಂಡನ್ ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ಶ್ರೀಮಂತನೊಬ್ಬನ ಕಾರು ಡ್ರೈವರ್ ಆಗಿ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀಮಂತನ ಹೆಂಡತಿಯೊಡನೆ ಸಂಬಂಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಗಳು ಸಹಜ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಕ್ಕಾಗಿಸುವ ಪರಿ ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ.

ಹೀಗೇ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಇಸ್ಟ್ವಾನ್ ನ ಬದುಕು ಅವನ ಸ್ವಂತದ ನಿರ್ಧಾರ ಅಥವ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಿಂತ ಅವನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬೇರೆಯವರ ಆಸೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ರಿವಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇವೇ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಂಗರಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಅವನ ಬದುಕಿನ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮರಳಿ ಹಂಗರಿಗೆ ಬರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾದಂಬರಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ಇಷ್ಟೇ ಹೇಳಿದರೆ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗೀತೆ? ಇಲ್ಲ . ಗಮನಿಸಿದರೆ ಇನ್ನೂ ಎಷ್ಟೋ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಲಯ್ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲರೂ ತನ್ನನ್ನು ದೂರ ಇಟ್ಟಂತೆ ಭಾವಿಸುವ ಇಸ್ಟ್ವಾನ್, ಅವನ ಒಂದೊಂದೇ ಪದದ ಉತ್ತರಗಳು, ಇದೆಲ್ಲಾ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ವಿಮುಖತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಲೈಂಗಿಕ ವಾಂಛೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಂವಹಿಸಲಾಗಿದ ಅದರ ಅನುಭವ ತೀವ್ರತೆ, ದೈಹಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಅವನ ವರ್ತನೆಗಳು, ಮತ್ತದರಿಂದಲೂ ಅವನಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಆತ್ಮೀಯತೆ ನಿಲುಕದೇ ಹೋಗುವುದು, ಇದೆಲ್ಲವೂ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕತೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕಾಣಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಸಹ ಇದನ್ನೇ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಂತಿದೆ.

ಇನ್ನು ಇಸ್ಟ್ವಾನ್ ಹಂಗರಿಯಿಂದ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು, ದುಡಿಯುವ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿನ ಅಂತರ, ವಲಸಿಗನಾಗಿ ಎದುರಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೂ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದ ಗಣ್ಯವರ್ಗ, ಹೀಗೆ ಯೂರೋಪಿನ ವರ್ತಮಾನದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳೂ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿವೆ.

ಮಿತವಾದ ಪದ ಬಳಕೆ, ಚುರುಕಾಗಿ ಸಾಗುವ ನಿರೂಪಣೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ವೇಗವಾಗಿ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ , ಬುಕರ್ ನಂತಹ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಕಾದಂಬರಿ ಇದೆಂದು ನನಗನಿಸಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಹತ್ವ ಇರುವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಇವೆರಡು ಮೂಲಭೂತ ಘಟಕಗಳ ಮುಖಾಮುಖಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯವಾದ ವಿವರಣೆಗೆ ಹೋಗದೆಯೂ ಯಾವುದೇ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯು ತನ್ನ ಕಾಲಮಾನದ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡಬಲ್ಲದು. ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದೆಂದರೆ ಚಿಕ್ಕಚಿಕ್ಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ಗಮನಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅರಿಯುವುದನ್ನು ಕಲಿಸಬಲ್ಲದು.

ಈ ವರ್ಷದ ಬೂಕರ್ ಗೆ ಶಾರ್ಟ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ಆರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿ ಘೋಷಣೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಕಳೆದ ಒಂದೂವರೆ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಆರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದಿದ ಮೇಲೆ ನನಗನಿಸಿದ್ದು ಇದು. ಇನ್ನೇನು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಘೋಷಣೆಯಾಗಲಿದೆ.

ಗೆಲ್ಲಲೆಂದು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತಿರುವ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಜಾತೆ ಕಿರಣ್ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ “ದಿ ಲೋನ್ಲಿನೆಸ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೋನಿಯಾ ಅಂಡ್ ಸನ್ನಿ” ಹಲವಾರು ವಿಮರ್ಶಕರ ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ನಿಜವಾದರೂ ಗೆಲುವು ನಿಶ್ಚಯವಿಲ್ಲ. ಸೂಸನ್ ಚೊಯ್ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ “ಫ್ಲಾಶ್ ಲೈಟ್” ಗೆದ್ದರೂ ಗೆಲ್ಲಬಹುದು. ಅಮೇರಿಕ, ಜಪಾನ್, ಸೌತ್ ಕೊರಿಯಾ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುತೇಕ ‘ಫ್ಲಾಶ್ ಬ್ಯಾಕ್’ ನಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ನಂತೆ ವೇಗದ ಶೈಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಇದು ನಿರೂಪಿಸುವ ವಲಸಿಗರ ಅನುಭವ, ಕೊರಿಯಾ-ಜಪಾನ್ ನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿದ ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ಕತೆ, ಇವೆಲ್ಲ ಎಳೆಗಳನ್ನೂ ಅತ್ಯಂತ ನಾಜೂಕಾಗಿ ಹೆಣೆದಿರುವ ಬಗೆ ಇವೆಲ್ಲದರಿಂದ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ ಈ ವರ್ಷದ ಬೂಕರ್ ಗದ್ದುಗೆ ಏರಿದರೂ ನನಗಂತೂ ಬೇಸರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಕಿರಣ್ ದೇಸಾಯಿಯವರು ತಮ್ಮ ೨೦೦೬ರ ಕೃತಿ ‘ಇನ್‌ಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಲಾಸ್” ಗೆ ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದರು . ‘ಇನ್‌ಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ‘ ನನಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾಗಿದ್ದ ಕಾದಂಬರಿ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ ಮತ್ತು ದಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿತ್ತು. ವಲಸಿಗರ ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಏಕಾಂಗಿತನದ ಅವಸ್ಥೆ ಇವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಕಾಳಜಿಗಳಾಗಿ ಉಳ್ಳ ಕತಾವಸ್ತು ಆ ಕಾದಂಬರಿಯದಾಗಿತ್ತು. ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಷ್ಟೇ ಈಗಲೂ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗಿನ ಮಂಜು ಸುರಿಯುವ ಮಬ್ಬುಗತ್ತಲೆಯ ದೃಶ್ಯ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಕಿರಣ್ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿಯು ಹಿಂದಿನ ಕಾದಂಬರಿಗಿಂತ ಬಹಳ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಾಲ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳ ಜೀವನದ ಸಣ್ಣ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

600 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಟಗಳ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಸೋನಿಯಾ ಶಾ ಮತ್ತು ಸನ್ನಿ ಭಾಟಿಯಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೋಷಕರ ಆಪ್ತ ವಲಯಗಳ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ. ವರ್ಗ, ಧರ್ಮ, ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರತಿ ಪಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ಹೇರುವ ಭಾರ, ಬೀರುವ ಪ್ರಭಾವ ಇವು ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಬಗೆಯು ಕಾದಂಬರಿಯ ಶಕ್ತಿ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಪಾತ್ರಗಳ ಆಂತರಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೂ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗವಿದೆ.

90ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ 2000 ದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಕತೆ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕೆಯ ವರ್ಮಾಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿರುವ ಸೋನಿಯಾ ಬಗ್ಗೆ ಅವಳ ತಂದೆ ದೆಹಲಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರಿಗೆ (ದಾದಾಜಿ ಮತ್ತು ಬಾ) ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅವಳು ಅಮೆರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಾಕಿತನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ದಾದಾಜಿ ಅಲಹಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನೆರೆಹೊರೆಯವರಾದ ಮತ್ತು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಚೆಸ್ ಆಡುವ ಭಾಟಿಯಾಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಾಟಿಯಾ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಸನ್ನಿಗೆ ಸೋನಿಯಾಳೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ದಾದಾಜಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ—ಅವನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತನಾಗಿದ್ದು ಆಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ.

ಸೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಸನ್ನಿ ಮೊದಲು ಹೇಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಕಥೆಯೊಳಗಿನ ಎಳೆ. ಸೋನಿಯಾ ತನ್ನ ಒಂಟಿತನವನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಮೊದಲು ಭೇಟಿಯಾಗುವುದು ಸನ್ನಿಯನ್ನಲ್ಲ. ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದನಾದರೂ ತುಂಬ ಸ್ವಾರ್ಥಿಯಾದ ಇಲಾನ್‌ನನ್ನು ಅವಳು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅವನು ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅದು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾದ ಸಂಬಂಧವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಸೋನಿಯಾ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ಸಾಗುತ್ತಾಳೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿ, ಭಾರತೀಯಳಾಗಿ, ತನ್ನ ಮೇಲಿನ ಶತಮಾನಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವ ತನ್ನ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದಳಾಗಿ ತನ್ನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಸ್ವಂತದ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಬದುಕಲು ಕಲಿಯುತ್ತಾಳೆ. ದೆಹಲಿ, ವರ್ಮಾಂಟ್, ಅಲಹಾಬಾದ್, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ಗೋವಾ, ಇಟಲಿ ಹೀಗೆ ಕತೆಯ ಹಂದರ ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

ದೇಸಾಯಿ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ “The Loneliness of Sonia and Sunny” ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳ ಒಳತೋಟಿಗಳು, ಒಬ್ಬಂಟಿತನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾದಂಬರಿಯಂತೇ ಇಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ರಾಜಕೀಯದ ವಿಚಾರಗಳೂ ಕತಾ ನಿರೂಪಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ ಜನರ ಹತ್ಯೆ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಬಾಬರಿ ಮಸೀದಿಯ ಧ್ವಂಸ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ 9/11, ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಘಟನೆಗಳು ಕತೆಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.

ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದುವುದೆಂದರೆ ನಮ್ಮನ್ನೇ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಇನ್ನೊಂದು ಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದಂತೆ. ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಬೆರೆತ ದೃಷ್ಟಿ ಕೃತಿಕಾರರದ್ದಾದರೆ ನಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರದ ಎಷ್ಟೋ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದಂತೆ.

ಈ ಬಾರಿಯ ದಸರಾ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೆ ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತೆ ಬಾನು ಮುಷ್ತಾಕ್‌ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ನಂತರ ಕಳೆದ ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಚಾರದ ಕುರಿತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡುವ ಬೂಕರ್ ನಂತಹ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಕೃತಿಯ ಅನುವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಪಡೆದಿರುವ ಸಾಹಿತಿಗೆ ನಾಡ ಹಬ್ಬ ದಸರಾ ಉದ್ಘಾಟನೆಯ ಗೌರವ ನೀಡುವುದು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಸಂತಸದ ವಿಷಯ ಆಗಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಜನಾಂಗದವರನ್ನೂ ಗೌರವದಿಂದ ಕಾಣುವುದು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಎಳೆದುತರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ.

ಮೊನ್ನೆ ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ರವೀಂದ್ರ ಭಟ್ಟ ಅವರ "ಎಲ್ಲರ ಎದೆ ಬೆಳಗಲಿ ಹಣತೆ" ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ "ಸೌಹಾರ್ದ ಮನೋಭಾವ ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣ "ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಹಾಗೆಯೇ ಈದಿನ.ಕಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಲಮಾನ ಎಂಬ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ "ಮುಷ್ತಾಕ್‌ ದಸರಾ ಉದ್ಘಾಟನೆ- ವಿವಾದಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ" ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. “ಸರ್ವ ಜನಾಂಗದ ಶಾಂತಿಯ ತೋಟ” ಎಂಬ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಸದಾಶಯದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನಾಡಹಬ್ಬ-ದಸರಾ ಜರುಗಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯದೊಡನೆ ಆ ಲೇಖನ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಂಭತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಾನು ಮುಷ್ತಾಕ್‌ ರ ಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ನನಗೆ ನೆನಪಿದೆ. ತಮ್ಮ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಆಧುನಿಕತೆಯ ಸವಾಲುಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪಡುವ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು, ಮುಂತಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ನುಡಿಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಬರವಣಿಗೆ ಅವರದಾಗಿತ್ತು. ದೀಪಾ ಬಸ್ತಿ ಯವರು ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿರುವ ಬಾನು ಅವರ ಕತಾ ಸಂಕಲನ 'Heart Lamp' ಈ ವರ್ಷ ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ.

ತಮ್ಮ ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕಾರ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ-

"ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳುವ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಥೆಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಸೇರಿರುವ ಜಗತ್ತನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಾವು ರಚಿಸುತ್ತೇವೆ... ಯಾವುದೇ ಕಥೆಯು ಎಂದಿಗೂ ಚಿಕ್ಕದಲ್ಲ, ಮಾನವ ಅನುಭವವನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದು ವಸ್ತ್ರದಂತೆ ಭಾವಿಸಿದರೆ ಅದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಾರವು ಇಡೀ ತೂಕವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲು ಆಗಿಂದಾಗ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯವು ನಮಗೆ ಉಳಿದಿರುವ ಕೊನೆಯ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ಪರಸ್ಪರರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಬಹುದು...ಕೆಲವು ಪುಟಗಳವರೆಗಾದರೂ.. "

ತಮ್ಮದೇ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಗರಿಂದ ವಿರೋಧ ಅವರಿಗೆ ಎದುರಾಗುತ್ತಿರುವುದು ದುರದೃಷ್ಟಕರ.

ಚಿತ್ತಾಲರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುವ ಮುಂಬಯಿ ಶಹರದಂತೆ ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರು ಶಹರವು ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರುವುದು ಕಡಿಮೆಯೇ. ‘ನಾತಿಚರಾಮಿ’ಯಂತಹ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಒದಗಿ ಬರುವಂತಹವು.

ಬೆನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕಿಯವರೇ ಬರೆದಿರುವಂತೆ, ಇದು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಸಮಾಜದಿಂದ ಕಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋ ಕಾಲ್ಡ್ ಮೌಲ್ಯಗಳ, ನಂಬಿಕೆಗಳ, ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಾಯಕಿ ಗೌರಿ ದಾಟುವ ಕಥೆ. ‘ನಾತಿಚರಾಮಿ - ನಿನ್ನ ಹೊರತಾಗಿ ಅಲ್ಲ’ ಎನ್ನುವ ಮದುವೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಗಂಡ ಹೋದ ಮೇಲೂ ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಲೀಸಾಗದೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಸಮಾಜದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ಬಂಧನಕ್ಕೊಂದು ರೂಪಕವನ್ನಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು.

ಐವತ್ತು ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾತಿಯ ಸಂಕೋಲೆಯನ್ನು ‘ದಾಟು’ವ ಕಥೆಯಿದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಮದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ “ಸಮಂಜಸ”ವಾದ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಲು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಅಮೂರ್ತ ಆಂತರಿಕ “ನಿರ್ದೇಶನ”ವನ್ನು ದಾಟುವ ಕಥೆಯಿದೆ.

ನನ್ನ ಇದುವರೆಗಿನ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಓದಿನ ಹಾಗೂ ಚಲಚಿತ್ರಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕಾದಂಬರಿಯಾಧಾರಿತ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗದ್ಯದ ಆಳ ಮತ್ತು ಅಗಲ ಎರಡನ್ನೂ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು ವಿರಳವೇ. ಆದರೆ ‘ನಾತಿಚರಾಮಿ’ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೂ ಕಾದಂಬರಿಗೂ ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಮಂಸೋರೆ ಅವರಂತಹ ಸಮರ್ಥ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೂ ಸಮರ್ಥ ಕಲಾವಿದರ ಆಯ್ಕೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಇರಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿನಯ.

ಕಾದಂಬರಿಯ ಕುರಿತು ನನಗನಿಸಿದ್ದು- ಸ್ವತಃ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕಿಯಾಗಿರುವ ಸಂಧ್ಯಾರಾಣಿಯವರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿ ಲೇಖನಿಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳ ಒಳತೋಟಿ, ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಿಕ್ಕುಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಸೂಕ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮರಗಟ್ಟದೇ ಉಳಿಯಲು, ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಾಜದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ದಾಟುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಗೌರಿ, ಸುಮಾ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮನ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದು ಇದನ್ನೇ.

ಈ ದಾಟುವಿಕೆಯು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ನಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಮಾನ. ವೈಯಕ್ತಿಕತೆ, ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇವೆಲ್ಲ ನಿಬಂಧನೆಗೊಳಪಟ್ಟೇ ಬರುವಂತಹವು. ಒಂದು ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಧಾರಿತ “ಸಂತೋಷದ, ಸಮತೋಲಿತ, ಸಮಂಜಸವಾದ ಜೀವನ”ದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಮೀರುವುದು ಅಥವಾ ಬದಲಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ.

ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಅನುಸಂಧಾನವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಪಾತ್ರಗಳ ಒಳಗಿನ ಅಭೀಪ್ಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಇದಿರಾಗುವ ಸೋ ಕಾಲ್ಡ್ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಅದರಿಂದಾಗುವ ಸಂಘರ್ಷ ಇವೇ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ರೂಢಿಗತ ಧೋರಣೆಗಳನ್ನು, ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಹಕಾರಿ.

ಸರಳವಾದ, ನಿತ್ಯಬಳಕೆಯ ಭಾಷೆ ಹಾಗೂ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನಾತಿಚರಾಮಿ ಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು. ‘ಅನ್ನೊಂದ್ ದಿನಕ್ಕೆ ಆಲು ತುಪ್ಪ’ ಎಂಬ ಗಾದೆ ಓದುವಾಗ ನಗೆಯ ಜೊತೆ ನಮ್ಮ ಜನಪದರ ಜಾಣ್ಮೆಯೂ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂತು.

ನಿವೃತ್ತ ಐ.ಎ.ಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ವಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಅವರ ಆತ್ಮಕತೆ Fall from Grace ಕೃತಿಯ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ 'ಕಲ್ಯಾಣ ಕೆಡುವ ಹಾದಿ' ಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅಕ್ಟೊಬರ್ ೨ ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕುರಿತ  ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವರದಿ. 

ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತು ಸಿರಿಮನೆ ನಾಗರಾಜ್ ಅವರ ಲೇಖನ ವಾರ್ತಾಭಾರತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

 ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಕುರಿತಾದ 'Strange Burdens' (ಸ್ಟ್ರೇನ್ಜ್ ಬರ್ಡನ್ಸ್)  ಕೃತಿಯ ಬೆಂಗಳೂರು ಬಿಡುಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿನ್ನೆ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವರದಿ ಇಂದಿನ ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. 

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನಾನೂ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಲೇಖಕ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾಜು ಅವರು ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಓದಿದರು.  ನಂತರ ಸಭೆಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅತಿಥಿಗಳು ಪುಸ್ತಕದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಚಿಂತಕ ಪ್ರೊ ಜಿ ಎನ್ ದೇವಿ, ಮನೋಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞ ಸಂಜೀವ್ ಜೈನ್, ನಟಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ರಾವ್ ಎಲ್ಲರೂ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ಬಗೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿರುವ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳ ಬಗೆಗೇ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡಿದರು.  ಲೇಖಕರೇ ಪುಸ್ತಕದ ಪರಿಚಯದ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಇದು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಸಧ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯ ಕುರಿತ ಒಂದು ಶೋಧನೆ. ಒಂದು ಒಳನೋಟ.

ಆಂಗ್ಲಪ್ರೇಮಿ ಉದಾರವಾದಿಗಳು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಹೊಸ ಸಮರ್ಥಕರಾಗಿದ್ದು, ಇವರಾಗಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರಾಗಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೋಲುವುದರ ಬಗ್ಗೆ, ಹಾಗೂ ಜನರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಂವಾದಿಸದೆ ಪಶ್ಚಿಮದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶವಾದ ಮತ್ತು ಸರಳತನ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆನ್ನುವುದನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ - "ವಿನಯವಂತ, ಕರುಣಾಳು, ಉದಾರಿ, ಕ್ಷಮಾಶೀಲ, ವಿಧೇಯ, ಅಪ್ಪಟ, ಪ್ರೀತಿವಂತ, ಕಾಳಜಿವಂತ, ನೈತಿಕವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಹುಲ್ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಶಃ ಅವರು ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಯಾವ ಗುಣವೂ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯ ಆಗುವಂತಹವಲ್ಲ"

ದೇವಿಯವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ "ರಾಹುಲ್ ಅವರಲ್ಲಿನ ಮಾನವ ಪ್ರೀತಿ, ಬಡವರ ಬಗೆಗಿನ ಕಾಳಜಿ, ಕೋಮುವಾದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಜಾತ್ಯತೀತ ನಿಲುವು, ಧರ್ಮಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮ, ಮಾನವೀಯತೆ, ಭಕ್ತಿಯ ನಿಲುವು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ" ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಿದರು. 

ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಭಾರತದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ರಾಜಕೀಯದ ಅತಾರ್ಕಿಕತೆ ಮತ್ತು ವಿಫಲತೆಯನ್ನು ಲೇಖಕರು ವಿವರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವಂತೆ ನನಗೆ ಅನಿಸಿತ್ತಾದ್ದರಿಂದ ರಾಹುಲ್ ರ ಒಳ್ಳೆಯತನ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಗುಣಗಳನ್ನೇ ಕುರಿತಾದ ಭಾಷಣಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಉಂಟು ಮಾಡಿದವು. 

'ಪರಿಚಯ' ಅಧ್ಯಾಯದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಕೇವಿಯಟ್ಟೊಂದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾರೆ-  “ಪುಸ್ತಕದ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು  ಒಂದು ರಿಸ್ಕ್. ಆದರೆ ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ಲೇಖಕರು ಅಂತಹ ರಿಸ್ಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕೃತಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರು ವರ್ತಮಾನದ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯವಾದ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ  ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರದ ಶಿಲ್ಪವಾಗಿದ್ದು ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.  ಅವರು  ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಇಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟವೂ ನಿಮಿಷ ನಿಮಿಷವೂ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸುವಂತಹದ್ದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಅಥವಾ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಹೀಗಿದ್ದೂ ಲೇಖಕನಾದವನು ತನ್ನ ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅನುಭವದ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ತನಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದನ್ನು ನಮೂದಿಸುತ್ತ ಹೋಗಬೇಕೆನ್ನುವುದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೇಖಕ ಭವಿಷ್ಯಕಾರನಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನೇನೂ ನುಡಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಬರಬಹುದಾದ ಕೃತಿಯೊಂದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧತೆಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.” 

ಇಂದಿನ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಓದಬೇಕಾದ ಪುಸ್ತಕ. 

ಈಚೆಗೆ ತೀರಿಕೊಂಡ ಮಿಲಾನ್ ಕುಂದೆರಾ ಜೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ. ೧೯೭೫ ರಿಂದ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಕುಂದೆರಾ ಎರಡನೇ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ತನಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಆದದ್ದರ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು ಖಾಸಗಿ ಜೀವನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳ ಜೊತೆಗೇ ರಾಜಕೀಯದ ವಿಪರೀತಗಳು ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಪರಿ ಅದ್ಭುತ.

ಕುಂದೆರಾ ಬರೆದ The Book Of Laughter and Forgetting (ನಗೆ ಮತ್ತು ಮರೆವಿನ ಪುಸ್ತಕ) ಮತ್ತು The Unbearable Lightness of Being (ಇರುವಿಕೆಯ ಅಸಹನೀಯ ಹಗುರತೆ) ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯನ್ ಸೇನೆ ಜೆಕೋಸ್ಲಾವಿಯಾಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಮಾದರಿಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವದ ನಿಷ್ಟನೊಬ್ಬನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಶುರುವಾದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವನ ಸಂಸೃತಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿ ಇದೆಲ್ಲದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕುಂದೆರಾ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಗೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ. 

ನಗೆ ಮತ್ತು ಮರೆವಿನ ಪುಸ್ತಕ ಕಾದಂಬರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತಿ, ಪತ್ರಕರ್ತ ಪಿ ಲಂಕೇಶ್ ತಮ್ಮ 'ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆ' ಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದರು.  

ಕುಂದೆರಾನ ಇನ್ನೊಂದು ಪುಸ್ತಕ The Unbearable Lightness of Being ಸಹ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಉಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಸಬೀನಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕುಂದೆರಾ ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿಕರವಾದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ kitsch (ಗೂಗಲ್ ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ 'ಖಾಲಿ ಬೆಡಗು' ಎಂದಿದೆ) ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಸಬೀನಾ totalitarianism (ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುತ್ವ) ಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇಂತಹ ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಜನ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗುಣಾತ್ಮಕವಾಗೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆಂದರೆ ಅವರ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು. kitsch ಗೆ 'ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಡೌಲು' ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಗೂಗಲ್ ನಲ್ಲಿದೆ. ಜನರ ಬ್ರೈನ್ ವಾಶ್ ಮಾಡಲು kitsch ಉಪಯೋಗವಾಗುವುದನ್ನು ಸಬೀನಾ ಗಮನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕತೆಯನ್ನೇ ಕಳೆಯುವ ಈ kitsch ಅನ್ನು ಸಬಿನಾಳಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿಗರನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕುಂದೆರಾ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವನ ಪ್ರತಿಭೆ ನಮ್ಮ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಬಹುದಾದಂತಹ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕಾದಂಬರಿಯ ಹಂದರದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.  

ಖಂಡಾಂತರ ಯಾನಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಗತ!

ಏಶಿಯ

ಯೂರೋಪ್

ಅಮೆರಿಕ

ಆಫ್ರಿಕ

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಇವು ನಾಡಿನ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಶೈಲಿ, ರೂಢಿಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಯನ್ನು ಅರಿಯುವ ಸಾಧನಗಳೂ ಹೌದು.

ನಾನು ಓದಿರುವ, ನನಗೆ ಮೆಚ್ಚಿಗೆಯಾದ  ಕೆಲವು ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಪುನಶ್ಚೇತನ ಕ್ರಮ ಎಂಬ ಲೇಖನವು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ನೆನಪುಗಳನ್ನು, ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನೂ ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಿತು.

ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳೊಟ್ಟಿಗಿನ  ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳೊಟ್ಟಿಗಿನ ನನ್ನ ಮೊದಲ ಅನುಭವಗಳನ್ನು  ನೆನೆಯಹೊರಟರೆ ಅದು ನನ್ನನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು. ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಬ್ಬಿಣದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹ.  ಮುಂದೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುವಾಗ ಆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅದ್ಭುತ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಓದುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಲೈಬ್ರರಿ  ಕ್ಲಾಸ್, ಇದೆಲ್ಲ ನೆನಪಾಗುವುದು.  

ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿದ್ದು ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಆಗಬೇಕಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಯ. ಅಜೀಮ್ ಪ್ರೇಮ್ ಜೀ ಸಂಸ್ಥೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ೨೭೮ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಚಾರ ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹವಾದದ್ದು. 

ಇತರ ಹಲವು ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಇಲಾಖೆಗಳು ಸಹ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಉಮಾ ಮಹಾದೇವನ್ ಎಂಬ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಪುನಶ್ಚೇನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಬಗೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಜನತೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮಕ್ಕಳು ಪುಸ್ತಕಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಂತಸದ ವಿಷಯ. ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಉಮಾ ಅವರು 'ದಿ ಹಿಂದೂ' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನವನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದರು. 

ಮೊನ್ನೆ ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ವರದಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. "ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಹೈಟೆಕ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ” ಎಂಬ ಈ ಲೇಖನ ಕಲಬುರ್ಗಿಯ ಜೇವರ್ಗಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಕಾಲೇಜೊಂದರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿತ್ತು . 

ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ನಾನು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು, ಪಡೆದಿರುವುದು ಬಹಳಷ್ಟಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನದ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಅನುಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ. ಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ ಆಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕೊನೆ ಮೊದಲಿಲ್ಲ. 

ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೊಳೆಯುವುದಿಷ್ಟು-

ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿರಬಲ್ಲವು. ಅದರಲ್ಲೂ ಜೀವನಚಿತ್ರಗಳು ಸಾಧಕರ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿನ ಏಳುಬೀಳುಗಳು  ಹಾಗೂ ಅವನ್ನು ಅವರು ನಿಭಾಯಿಸುವುದರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡಬಲ್ಲವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,  ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೇ ಮಾಡಿದ ಡಾ ವರ್ಗಿಸ್ ಕುರಿಯನ್ ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ 'ಐ ಟೂ ಹ್ಯಾಡ್ ಎ ಡ್ರೀಮ್', ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದ ವಿಕ್ರಂ ಸಾರಾಭಾಯಿಯವರ ಕುರಿತಾದ 'ವಿಕ್ರಂ ಸಾರಾಭಾಯ್ - ಎ ಲೈಫ್'   ಇವು ಈ ಬಗೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಎಚ್ ಡಿ ದೇವೇಗೌಡರ ಜೀವನದ ಕುರಿತಾದ 'ಫರೋಸ್ ಇನ್ ಎ ಫೀಲ್ಡ್ '  ಸಹ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೀವನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು.

ಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ ರಂಜನೆ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವು ನಮ್ಮನ್ನು ಅಳಿಸುವ, ಕಷ್ಟದ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಗತ್ಯ ಒದಗಿಸುವ, ನೆಮ್ಮದಿ ತರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿವೆ. ಬೆಳೆಯುವ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬೀರಬಲ್ಲವು. 

ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಂಪರ್ಕ ಸೇತುಗಳಾಗಬಲ್ಲವು. ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ, ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಈಗಿನ ಮುಂದಿನ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ದೇಶ ಜನಾಂಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಜನರೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಿಂತ ಬೇರೊಂದಿಲ್ಲ. 

ಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ ನಿಜವಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಾಧ್ಯ . ನಿಜವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿತರಾಗುವುದೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಓದು ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ನ್ಯಾಯಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವುದು. ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸುವ, ನಮ್ಮೊಳಗನ್ನೇ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವ, ಇತರರ ಜೀವನ ರೀತಿಯನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಮತ್ತು  ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು. ಚಲನಚಿತ್ರ, ಟೆಲಿವಿಷನ್, ಅಥವಾ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ನಿಂದ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಕತೆಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲರು ನಾವೇಕೆ ಓದಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತ, ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಶ್ರಮಿಸುವಂತೆಯೇ ನಮ್ಮ ನೋಡುವ ಭಾವಿಸುವ ಯೋಚಿಸುವ  ಮಟ್ಟವನ್ನೂ ನಾವು  ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಇದು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಓದಿನಿಂದಲೇ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದರು. 

"ಸ್ವರ್ಗ ಎನ್ನುವುದಿದ್ದರೆ ಅದೊಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯದಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದೇ ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ" - ಜೋರ್ಜ್ ಲೂಯಿ ಬೋರ್ಜೆ 

ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು  ತೋರುವಂತಿದೆ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೀತಿ ಚಿಕ್ಕವರು ದೊಡ್ಡವರು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಜಾಗೃತವಾಗಬೇಕಿದೆ. 

ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಮುಂಚಿನ ಮತ್ತು ಆನಂತರದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕದ ಒಂದೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯವೂ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿದೆ. ಆರು ನೂರು ಪುಟಗಳ ಪುಸ್ತಕವಾದರೂ ಸುಗತ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಶೈಲಿ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಓದುವ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ. ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕಿ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ದೃಢೀಕರಿಸಿ, ಕೇವಲ ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಯೆನಿಸದಂತೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವ ರೀತಿ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಭಾವತಃ ಪ್ರಚಾರ ಪ್ರಿಯರಲ್ಲದ ದೇವೇಗೌಡರ ಬಗೆಗೆ ಮಾಧ್ಯಮ ವಲಯ ಮತ್ತುಪತ್ರಿಕಾ ವಲಯಗಳು ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವರದಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಈ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವಾಗ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ‘ನಡೆದದ್ದು ಭಾರತ, ಬರೆದದ್ದು ರಾಮಾಯಣ’ ಎನ್ನುವಂತೆ ಮಾಧ್ಯಮದವರು ನಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವು ನಾಯಕರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿಗೆ ಲಾಭವೂ.

ಪುಸ್ತಕದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರ ಬಾಲ್ಯ, ಆರಂಭದ ರಾಜಕೀಯ, ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ಅವರ ಅನುಭವಗಳು, ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಅವರ ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ, ಹಲವು ಬಾರಿ ಅರ್ಹತೆಯಿದ್ದೂ ಕೈ ತಪ್ಪಿದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪದವಿ, ಕಡೆಗೂ ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಜೀವನದಿಗಳಾದ ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಸೂಕ್ತ ಬಳಕೆಗೆ ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವಿರತ ಶ್ರಮಿಸಿ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು - ಹೀಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಆಗುವವರೆಗೂ ಅವರು ಸಾಗಿ ಬಂದ ದಾರಿಯ ಚಿತ್ರ ಇದೆ.

ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೇ ಸೇರಿದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಭಾಗದ ಮಲೆನಾಡಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪರಿಸರದಿಂದ ಬಂದವನಾಗಿ ನನಗೆ ದೇವೇಗೌಡರ ಗ್ರಾಮೀಣ-ಸಣ್ಣಪಟ್ಟಣದ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಓದುವಾಗ ನಮ್ಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂಥದೇ ಜೀವನ ಕ್ರಮದಂತೆ ಅನಿಸಿತು. ಅವರ ಆರಂಭದ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಬಗೆಗೆ ಓದುವಾಗಲೂ ನಾನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದ ಕೇಳಿದ್ದ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳನೆನಪು ಬಂತು. ದೇವೇಗೌಡರಿಗಿಂತ ಹತ್ತು-ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿರಿಯರಿದ್ದ ನನ್ನ ಅಜ್ಜ ಸಹ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರೂ ಸಹ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗರಾಗಿದ್ದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದವರು. ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಿರದಿದ್ದರೂ ಅವರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ತಾಲೂಕು ಬೋರ್ಡ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಬಾಲ್ಯದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡಿದ್ದೆ. ನನ್ನದು ಪ್ರಭಾವಿಸಲ್ಪಡುವ ವಯಸ್ಸಾದ್ದರಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಬಗೆಗೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕೌತುಕದ ಗೌರವ ಮೂಡಿತ್ತು. ನನ್ನಜ್ಜನ ಮುಂದಾಳತ್ವ, ಮುತ್ಸದ್ದಿತನ, ಸಮಯೋಚಿತ ಕಾಠಿಣ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಅಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳೆನಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ರಾಜಕೀಯದ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಕುತೂಹಲ ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ. ದೇವೇಗೌಡರು ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾಯಕತ್ವದ ಗುಣ, ಧೈರ್ಯ, ಛಲ, ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಈ ಎಲ್ಲದರ ಬಗೆಗೆ ಓದುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಲ್ಲದೆಯೂ ಅವರು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರಮವನ್ನು ನಂಬಿ ಮುಂದುವರೆದದ್ದು ಇದೆಲ್ಲದರ ಪರಿಚಯ ಆಯಿತು.

ಅವರು ಶಾಸಕರಾಗಿ ಶಾಸನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ದಿನಗಳನ್ನು ಸುಗತ ಅವರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಸಕನಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಸದನದ ಕಲಾಪಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿ, ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ಸಂಬಂಧ ಮಾತನಾಡಿದ್ದು, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಮುನ್ನ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದು, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವರ ಮುಂದಿನ ದೀರ್ಘ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಜನತಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಇರುವುದರಿಂದ, ನಾಯಕರಾದವರು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೆಲವು ರೀತಿರಿವಾಜುಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಹಾಗೆ ಮಾಡದೇ ಇದ್ದಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನೂ ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ದೇವೇಗೌಡರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲಿನ ದಿನಗಳಿಂದ ಸದನದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದುದು, ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದು, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನಾಯಕರುಗಳಿಗೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಈ ಎಲ್ಲದರ ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ದೇವೇಗೌಡರು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಶಾಸನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ದಂತಕತೆಯಂತೆ ಜನಮನದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಹುಮತದ ಅಧಿಕಾರವಿದ್ದರೂ ಆಳುವ ಪಕ್ಷದವರು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದವರಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಗೌರವ, ಜನತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ನಾವು ಗಮನಿಸಲೇಬೇಕು. ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧ ಬೇರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಶ್ವಾಸ ಬೇರೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲ. ಇದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಇಂದು ಎಷ್ಟು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರೂ ಕಡಿಮೆಯೇ. ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧವು ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದವರ ದ್ವೇಷದ ವಸ್ತುವಾಗುವುದು ಜನತಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸುವುದು. ಜನತಂತ್ರವೆಂದರೆ ಬರೀ ಬಹುಮತದ ಆಡಳಿತವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಬಹುಮತ ಪಡೆದವರು ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಹುದೆಂದೂ ಅಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಆ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕಾನೂನಿನಿಂದಾಗಲೀ, ಒತ್ತಾಯದಿಂದಾಗಲೀ ರೂಢಿಸಲಾಗದಂತಹವು. ಜನತಂತ್ರವೆಂದರೆ ವಿಚಾರಗಳ ಕಾಳಗವೇ ಹೊರತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕಾಳಗವಲ್ಲಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಂಬುವುದು ಅಂತಹ ಒಂದು ಮೌಲ್ಯ. ಅರಸು-ದೇವೇಗೌಡ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದು ಅದೇ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು.

ಇನ್ನು ಪುಸ್ತಕದ ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಸಂದರ್ಭ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗಳು, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಎದುರಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಅವರು ಎದುರುಗೊಂಡದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರ ನಡೆಸಲು ಅವರು ರೂಪಿಸಿದ ದಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪಡೆ, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕರುಗಳಿಗೆ ಸವಾಲಾಗಿದ್ದ ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಚುರುಕಾದ ತೀರ್ಮಾನಗಳು, ಸದ್ದುಗದ್ದಲವಿಲ್ಲದೆ ಅಧಿಕಾರದ ಅಹಂ ಇಲ್ಲದೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರೊಡನೆ ಮಾತಾಡಿ ಮನವೊಲಿಸಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿ, ಸದಾ ಜನರ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿ - ಇದೆಲ್ಲವೂ ಓದುತ್ತಿದ್ದರೆ ಜನತಂತ್ರವೆಂದರೆ ಹೀಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅನಿಸದೇ ಇರದು.

ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಭದ್ರತೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ದಳ (Special Protection Group) ದ ಜೊತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದು, ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಜನರ ಮಧ್ಯೆಯೇ ಇದ್ದ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಈಗ ಭದ್ರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಪ್ರಯಾಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಪೇಚಾಡಿದ್ದು ಅವರ ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಜನಾನುರಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ತೆರೆದ ಜೀಪಿನಲ್ಲಿ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದು ಇದೆಲ್ಲವೂ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ನಾಯಕರು ಇರುವುದೇ ಹಾಗೆ. ಅಜಾತಶತ್ರುಗಳು. ಭದ್ರತೆಯ ವಿಶೇಷ ಕ್ರಮಗಳು ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನರಿಂದ ದೂರವಿರಿಸುವ ಸಂಕೋಲೆಗಳು ಅನಿಸುತ್ತವೆ.

ಪುಸ್ತಕದ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾದ ಅಧ್ಯಾಯ How Many ‘Brutuses’, Sir? (ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ ‘ಬ್ರೂಟಸ್’ ರು, ಸರ್?). ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ದೇವೇಗೌಡರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಇನ್ನೇನು ಸರ್ಕಾರ ಪತನವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ‘ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ’ವೆಂಬ ಔಪಚಾರಿಕತೆಯೊಂದೇ ಉಳಿದಿದ್ದಾಗಲೂ ದೇವೇಗೌಡರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರದಂತೆ ಅವರ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವಂತಹ ರಾಜಕೀಯ ನಡೆಸಿದ್ದ ಅವರದೇ ಗುಂಪಿನ ಕೆಲವರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಲು ಗೌಡರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ಸತೀಶ್ ಚಂದ್ರನ್ ಅವರು ಬಳಸಿದ ವಾಕ್ಯ ಇದು. ಈ ಅಧ್ಯಾಯ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕರವಾಗಿದೆ. ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರನ ‘ಜೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್ ‘ ನಾಟಕದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ದೇವೇಗೌಡರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸತ್ ಕಲಾಪ ದ ಬಗ್ಗೆ ಸುಗತ ಬರೆದಿರುವುದು ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಓದನ್ನು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ರೂಢಿಗತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಮೀರಿ ದುರಂತ ನಾಟಕವೊಂದರ ಅಂತಃಸ್ಪರ್ಶಿ ಅನುಭವದತ್ತ ಒಯ್ಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.

‘ಜೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್’ ನಾಟಕದ ವಸ್ತು ಸಹ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ, ಜನತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಡುವುದರಿಂದ ಅದರ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಔಚಿತ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪ್ರಯೋಗವಾದ ದೇವೇಗೌಡರ ಸರ್ಕಾರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಯೇ. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ, ಮುತ್ಸದ್ದಿತನದಿಂದ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಒಂದು ಗಂಭೀರವಾದ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೇ ಅವರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪತನಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ದೇವೇಗೌಡರನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದ ಇತರ ಹಲವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನೂ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಒಂದು ಕಡೆಯಾದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಅಲ್ಲೂ ಕೆಲ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರುಗಳಿಗೆ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಾರೂ ಅಂದಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತುಟಿ ಬಿಚ್ಚಲಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನಾಟಕದ ರೋಮ್ ನ ಸೆನೆಟ್ ಹಾಲ್ ನಂತಹ ವಾತಾವರಣ ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಭವನದಲ್ಲೂ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಉಳ್ಳವರ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿತ್ತು. ವಾದ, ಪ್ರತಿವಾದಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಇದೀಗ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಆ ಕಲಾಪದ ರೋಚಕ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಸಚಿತ್ರವಾಗಿ ಸಾಧಾರವಾಗಿ ಸುಗತ ಸೃಷ್ಷ್ಟಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

‘ಜೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್’ ನಾಟಕದ ಹೃದಯವಿರುವುದೇ ಅಂಕ ೩, ದೃಶ್ಯ ೨ ರಲ್ಲಿ. ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಧೋರಣೆಯುಳ್ಳವನು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬ್ರೂಟಸ್ ನಿಂದ ಹತ್ಯೆಯಾಗಿರುವ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಗೆಳೆಯ ಮತ್ತು ನಾಯಕ ಸೀಸರ ನನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾರ್ಕ್ ಆಂಟನಿ ಮಾಡುವ ಅದ್ಭುತ ಭಾಷಣ ಇದೇ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸೀತಾರಾಮ್ ಕೇಸರಿ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ ಹಿಂದಿ ಪದವೊಂದರ ಚತುರ ಪುನರುಚ್ಚಾರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಎದಿರೇಟು ನೀಡಿದ ದೇವೇಗೌಡರ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾರ್ಕ್ ಆಂಟನಿಯ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾ ರಾಜಕೀಯದಾಟದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ, ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಮನವೊಲಿಕೆ, ಸೋಲು, ನಿಷ್ಠೆ, ವಂಚನೆ ಎಲ್ಲದನ್ನೂ ಕಂಡಿರುವ ರಾಜಕಾರಣಿಗೆ ಮಾತುಗಳು ಸರಾಗವಾಗಿ ಬರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸುಗತ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗೌಡರ ಅಂದಿನ ಭಾಷಣ ನೆನಪಿನಲ್ಲುಳಿಯುವಂತೆ ಇತ್ತು. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗೆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೇ ಓದಿ.

ದೇವೇಗೌಡರು ನೀರಾವರಿ ಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಅಪಾರ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಅವರು ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗಳಿಸಿರುವ ಜ್ಞಾನ ಇದರ ಕುರಿತು ಸುಗತ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಕನ್ನಡಿಗರಿ ಗೆ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಾದರೂ ಅರಿವಿದೆ. ಇನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲು ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೇ ಓದಬೇಕು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೇ ಶಾಸಕತ್ವದ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಅವರು ಹಾರಂಗಿ ಜಲಾಶಯದ ಬಗ್ಗೆ ಶಾಸನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು. ‘ಬಾಯಾರುವ ಮುನ್ನವೇ ಬಾವಿ ತೋಡುವ’ ವಿವೇಕವು ರೈತನ ಮಗನಾದ ಅವರಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಬಂದಿರಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ತಾವು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದೊಡನೆ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿ ತಳೆದು ನೆನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮರುಚಾಲಿಸಿದ್ದು ಅವರ ಆಡಳಿತ ದಕ್ಷತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ‘ಬುಕ್ ವರ್ಮ್’ ಪುಸ್ತಕದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸುಗತ ಅವರು Furrows In A Field ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತು ನಾಗರೀಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಕೀಲ ಶ್ರೀ ಬಿ ಟಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಗೌಡರ ಸಾಧನೆಗಳ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ನರ್ಮದಾ ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ನದಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ತೀರ್ಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.

ಇದೇ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಿ ಟಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅವರು ಹೇಳಿದ ‘ದೇವೇಗೌಡರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಚರಣೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಅವರ ಆಡಳಿತದ ವೈಖರಿಯೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನೇ ಉಸಿರಾಡಿತ್ತು’ ಎಂಬ ಮಾತು ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. ನಾನು ಈ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಲಿಖಿತ ಹಾಗೂ ಅಲಿಖಿತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದೇವೇಗೌಡರು ತಮ್ಮ ಶಾಸಕತ್ವದ ಮೊದಲ ದಿನಗಳಿಂದಲೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವ ಜಾಗೃತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡವರು.

‘ಮಾತಿಗಿಂತ ಕೃತಿ ಲೇಸು’ ಎಂದು ನಂಬುವ ದೇವೇಗೌಡರು ಪ್ರಚಾರದ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದವರೇ ಅಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಇಂತಹ ನಾಯಕರುಗಳ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು Furrows In A Field ನಂತಹ ಕೃತಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ರಾಜಕೀಯದ ಪರಿಚಯವೂ ಇಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೂ ಇದೊಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.

೧೯೪೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಕಮೂ ಬರೆದ ‘ದಿ ಪ್ಲೇಗ್’ ಕಾದಂಬರಿಯು ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್ ಮಹಾ ಮಾರಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ.

ಅಲ್ಜಿರಿಯಾ ದೇಶದ ಒಂದು ನಗರವಾದ ಓರಾನ್ ಎಂಬುದು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಜನ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಡನೆ ಅಷ್ಟೇನೂ ಸಂಪರ್ಕ ಇರದವರಂತೆ ತಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಕಾದಂಬರಿಯ ನಿರೂಪಕ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರವಾದ ಡಾಕ್ಟರ್ ರಿಯೂ ಒಂದು ದಿನ ಒಂದು ಸತ್ತ ಇಲಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಮತ್ತೊಂದು. ಮಗದೊಂದು. ಹೀಗೆ ಓರಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮೇಲೆ ಒಂದರಂತೆ ಇಲಿಗಳು ಚರಂಡಿಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಕೆಲವು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ವರದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ನಿಗೂಢವಾದ ಖಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಜನರು ಸಾಯತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಭೀಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಡಾಕ್ಟರ್ ರಿಯೂ ಮತ್ತು ಓರಾನಿನ ಇತರ ಡಾಕ್ಟರುಗಳು ಇದು ಪ್ಲೇಗ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ರೇಡಿಯೋ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ಲೇಗ್ ರೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ರೋಗಿಗಳ ಶುಶ್ರೂಷೆ, ಜನ ಜಾಗೃತಿ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ.

ಹೀಗೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಕಮೂ ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಸ್ತರಗಳ ಜನರು ಇಂತಹದೊಂದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವ ಬಗೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಹಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪಾತ್ರಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ವಿವರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಪ್ಲೇಗ್ ಮಾರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ವಿವರಣೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದೆ.

ಡಾಕ್ಟರ್ ರಿಯೂ ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಲಂಕೇಶ್ ತಮ್ಮ ಒಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದರು-

“ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ ಅತೀ ಗೌರವವಿಲ್ಲದ, ಮನುಷ್ಯ ಬದುಕಿನಿಂದ ಅತೀ ಅಪೇಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದ, ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅತೀ ಆತುರವಿಲ್ಲದ, ಕರುಣೆ, ಪ್ರೀತಿ ತುಂಬಿದ ಈ ಡಾಕ್ಟರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅಲ್ಜೀರಿಯದ ಆ ಪ್ಲೇಗ್ ಬಡಿದ ನಗರದ ನರನಾಡಿಗಳನ್ನು ಬಿಡದೆ ವರ್ಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಹಿತಿ ಕಾಮು ನಾವು ಜೀವನ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನೆ.”

ಉಳಿದಂತೆ, ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದ ಅತಿಗಳಿಗೆ ದೇವರ ಶಿಕ್ಷೆ ಈ ಪ್ಲೇಗ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಅರ್ಚಕ ಪ್ಯಾನೆಲೂ, ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಂದು ಪ್ಲೇಗ್ ಕಾರಣದಿಂದ ಓರಾನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಪತ್ರಕರ್ತ ರಾಂಬೇ , ಪ್ಲೇಗ್ ನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ರಿಯೂ ಜೊತೆ ಕೈ ಜೋಡಿಸುವುದು ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಯುವ ಟರೂ, ಪ್ಲೇಗ್ ರೋಗ ತಂದೊಡ್ಡಿದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಣ್ಣು ತಪ್ಪಿಸಿ ಕಾಳದಂಧೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಕೊಟಾರ್ಟ್ ಇವರೆಲ್ಲ ಕಾದಂಬರಿಯ ಇತರ ಪಾತ್ರಗಳು.

ಡಾಕ್ಟರ್ ರಿಯೂ ನಂತೆಯೇ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಪಾತ್ರ ಟರೂ ನದ್ದು. “ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಪ್ಲೇಗ್ ಪೀಡಿತರೇ. ಯಾರೂ ಇದರಿಂದ ಹೊರತಲ್ಲ” ಎನ್ನುತ್ತಾ ತನ್ನದೇ ಜೀವನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರ ಧಾರೆಗಳು, ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಇವೆಲ್ಲದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಟರೂ ವಿವರಿಸುವುದು ಯೋಚಿಸಬೇಕಾದ ವಿಚಾರಗಳು ಅನಿಸಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಟರೂ ನ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಓದುವಾಗ ನಮ್ಮ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಡುವ ಮಾವೋವಾದಿ ಸಂಘಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಒಂದೆರಡು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದವು. ನೀಲ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಬರೆದ ‘ದಿ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಅದರ್ಸ್’ ಮತ್ತು ಜುಂಪಾ ಲಹರಿ ಬರೆದ ‘ದಿ ಲೋಲ್ಯಾನ್ಡ್’.

ಡಾಕ್ಟರ್ ರಿಯೂ ಮತ್ತು ಟರೂ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಮಾತುಕತೆ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿ ಕೆರಳಿಸುವ ಘಟನೆಯಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಗಲಿರುಳೆನ್ನದೆ ಪ್ಲೇಗ್ ರೋಗಿಗಳ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಇಬ್ಬರು ಸ್ನೇಹಿತರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದಿಂದ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಈಜಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಟರೂ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಂದಿನ ದಿನಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಿಯೂನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ನಮ್ಮನ್ನು ಅಮರಿಕೊಳ್ಳುವ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ‘ಪ್ಲೇಗ್’ ಬಗ್ಗೆ ಟರೂ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಓರಾನ್ ನಗರದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ಲೇಗ್ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಮೊದಲೇ ತಾನು ಅಂಥದೊಂದು ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಪ್ಲೇಗಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಾನೂ ಸಹ ಎಲ್ಲರಂತೆ ಒಬ್ಬನೆಂದೂ, ಕೆಲವು ಜನರು ಅಂಥದೊಂದು ಪ್ಲೇಗ್ ತಮಗೆ ಬಡಿದಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಆ ಪ್ಲೇಗಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಆನಂದದಿಂದ ಇರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ಲೇಗಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆಂದೂ, ತಾನೂ ಸಹ ತನ್ನ ಪ್ಲೇಗಿನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಟರೂ ನ ತಂದೆ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಟರೂ ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವನ ತಂದೆ ಒಂದು ದಿನ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ಕಿಟ್ ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅಂದು ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಕೇಸು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಟರೂನ ಪಾಲಿಗೆ ಅಂದಿನ ಆ ಕೋರ್ಟಿನ ಕಲಾಪದ ವೀಕ್ಷಣೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಪರಾಧಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಮಾರು ಮುವ್ವತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ರ ಟರೂನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಟರೂ ಗೆ ಅನುಮಾನ ಇರದಿದ್ದರೂ (ಯಾವ ಅಪರಾಧ ಅನ್ನುವುದು ಟರೂ ಗೆ ಅಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲ), ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ಆಗಿರಲಿ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಾನು ಮಾಡಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದದ್ದೂ, ತನ್ನ ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ತನಗೆ ಅದರಿಂದ ಆಗಬಹುದಾದ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಭಯಭೀತಿ ಇದ್ದದ್ದೂ ಇದೆಲ್ಲವೂ ಟರೂ ನಿಗೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದಂತೆ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಆ ಅಪರಾಧಿಯ ಸಾವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದು ಅಪರಾಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಟರೂ ಗೆ ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಅನುಕಂಪ ಬಂದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಟರೂ ನ ತಂದೆ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಸಮಾಜದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಪರಾಧಿಗೆ ಸಾವಿನ ಶಿಕ್ಷೆ ಆಗಲೇಬೇಕೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಪರಾಧಿಗೆ ಸಾವಿನ ಶಿಕ್ಷೆ(death penalty) ಆಗುತ್ತದೆ. ಟರೂ ಇದರಿಂದ ತೀರಾ ತಳಮಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ ಟರೂ ನ ತಂದೆ ಇಂತಹ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅನುಷ್ಟಾನವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಆಹ್ವಾನಿತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿರುವುದೂ ಟರೂ ನನ್ನ ವಿಚಲಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಲು ಟರೂ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಈ ರೀತಿ ತನ್ನ ಹದಿನೆಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೇ ಟರೂ ಅನುಕೂಲಸ್ಥ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವನಾದರೂ ಬಡತನಕ್ಕೆ ಈಡಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಿನ ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಮಾನವೀಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಟರೂ ನ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ತಾನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ ಕೋರ್ಟ್ ರೂಮ್ ಕಲಾಪ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಘಟನೆ ಅವನನ್ನು ರಾಜಕೀಯದತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಹತ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪಿತವಾದ ಸಮಾಜವು ಟರೂ ನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧವಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಟರೂ ಗೆ ಸಮ್ಮತವಾಗುತ್ತವೆ.

ಅಂತಹ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆ ಬಹಳ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವ ಟರೂ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಗುಂಪುಗಳೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾವಿನ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವುದು ಟರೂ ಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಹತ್ಯೆಗಳು ಅಗತ್ಯವೆಂದೂ, ಯಾರೂ ಯಾರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲದಂತಹ ಒಂದು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸತ್ಯವೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಅಂತಹ ಸತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುವುದು ಅವನಿಗೆ ಸಾದ್ಯವಾಗದೆಂಬುದೂ ಅವನ ಯೋಚನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಚಿಕ್ಕಂದಿನ ಆ ಕೋರ್ಟಿನ ಘಟನೆಯ ನೆನಪು ಅವನನ್ನು ಈ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಒಂದು ದಿನ ಹಂಗರಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಒಂದು ಹತ್ಯೆಯ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವವರೆಗೂ. ಅಂದು ಟರೂ ಗೆ ತಾನು ಹಿಂದೆ ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಯ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಬಂದಿದ್ದಂತಹ ತೀವ್ರ ಭೀಕರತೆಯ ಭಾವನೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಟರೂ ಗೆ ತಾನೂ ಸಹ ‘ಪ್ಲೇಗ್’ಗೆ ಬಲಿಯಾದವನೆಂಬ ಸತ್ಯ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಹತ್ಯೆಗೆ ತಾನೂ ಕಾರಣವಾದೆನೆಂದು ಅನಿಸತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ಲೇಗ್ ನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂಸೆಯನ್ನೇ ಸಮರ್ಥಿಸುವ ವಿಚಾರಧಾರೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ತಾನೂ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ಲೇಗಿಗೆ ಗುರಿಯಾದೆನೆಂಬ ಪಾಪಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅವನ ಗುಂಪಿನ ಇತರರಿಗೆ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಕಾಳಜಿ ಇದ್ದಂತೆ ಇವನಿಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಇದ್ದರೂ ಅದರ ವಿಷಯವಾಗಿ ಅವರು ಮಾತನಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಟರೂ ಗೆ ಈ ವಿಚಾರ ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಗುಂಪಿನ ಇತರರ ಜೊತೆ ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಪರಕೀಯ ಭಾವನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹತ್ತರವಾದ ಗುರಿಯೊಂದರ ಸಾಧನೆಗೆ ಇದೆಲ್ಲ ಅನಿವಾರ್ಯವೆಂದು ಅವನ ಗುಂಪಿನ ಇತರರು ಅವನಿಗೆ ಸಮಜಾಯಿಷಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ತನ್ನ ಗುಂಪಿನವರ ಹಿಂಸೆಯ ತರ್ಕವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ ಎದುರಾಳಿ ಗುಂಪಿನ ತರ್ಕವನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಒಂದು ಸಲ ಈ ಹಿಂಸೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಒಂದು ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದರೆ ಮತ್ತೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಕಾರಣಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದರ ಅರಿವೂ ಅವನಿಗಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗೆ ಟರೂ ಗೆ ತನ್ನನ್ನೂ ಸೇರಿ ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ಲೇಗ್ ಬಡಿದವರೇ ಆಗಿದ್ದೇವೆಂಬ ಅರಿವಿನಿಂದ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆಯೇ ನಾಚಿಕೆಯೂ ಆಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿಯೇ ಕಳೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕಳೆದುಹೋದ ಮನಶ್ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಾರಿಗೇ ಆಗಲಿ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಶತ್ರುವಾಗದೇ ಇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇತರರನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ‘ಪ್ಲೇಗ್’ನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗದಿರುವುದು ಅವನ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಇರಲು ಅದೊಂದೇ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಮನಗಾಣುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಸಾಯಿಸುವ ಅಥವಾ ಸಾಯಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ಲೇಗ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಸಂಕೇತದಂತೆ ಬಳಸುತ್ತ ಮನುಷ್ಯರ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ತಗುಲುವ ಪ್ಲೇಗ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವ ಟರೂ, ಓರಾನ್ ನ ಪ್ಲೇಗ್ ಜೊತೆ ಅದನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ- “ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ಲೇಗ್ ಬಡಿದವರೇ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಅದನ್ನು ದಾಟಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಬರುವುದೇ ರೋಗಾಣು. ಆರೋಗ್ಯ, ಶುದ್ಧತೆ, ಇವೆಲ್ಲಾ ಸತತ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದಂತಹವು. ಒಳ್ಳೆಯ ಮನುಷ್ಯನಾದವನೆಂದರೆ ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ರೋಗವನ್ನು ದಾಟಿಸದವನು. ಬಹಳ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿರುವವರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಇದು ಸಾಧ್ಯ. ಪ್ಲೇಗ್ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಇರುವುದು ಬಹಳ ತ್ರಾಸ ಉಂಟು ಮಾಡುವಂತದ್ದು. ಆದರೆ ಪ್ಲೇಗನ್ನು ಬರಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ಉಳಿಯಲು ಬಯಸುವುದು ಇನ್ನೂ ತ್ರಾಸದಾಯಕ. ಅದಕ್ಕೇ ಎಲ್ಲರೂ ಸುಸ್ತಾದಂತೆ ಕಾಣಿಸುವುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಈಗ ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ಲೇಗ್ ಬಡಿದವರೇ. ಪ್ಲೇಗ್ ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಬಯಸುವವರು ಇನ್ನೂ ಅತ್ಯಂತ ತ್ರಾಸಪಡುವವರು, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಬಿಡುಗಡೆ ಅವರಿಗೆ ಸಾವಿನೊಂದಿಗಷ್ಟೇ ಬರಬೇಕು.”

ತಾನು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ನೋಡುವುದಾಗಿಯೂ, ಒಂದು ಗುಂಪಿನವರು ಕ್ರಿಮಿಗಳಾದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪಿನವರು ಆ ಕ್ರಿಮಿಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುವವರೆಂದೂ, ಮತ್ತು ನಾವು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ರಿಮಿಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಲು ನಿರಾಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ಟರೂ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮೂರನೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪು ಇರಬೇಕೆಂದೂ ಅದು ಜಾಢ್ಯವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸುವವರ ಗುಂಪೆಂದೂ ಆದರೆ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ತಾನು ಎರಡನೇ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಇರಲು ಬಯಸುವುದಾಗಿಯೂ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಎರಡನೇ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿನವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಮೂರನೆಯ ಗುಂಪಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವುದು ತನ್ನ ಗುರಿಯೆಂದು ಟರೂ ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಹೀಗೆ ‘ದಿ ಪ್ಲೇಗ್’ ಕಾದಂಬರಿಯು ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ತಗುಲಿಕೊಳ್ಳುವ ರೋಗವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ನಾವು ಸಿದ್ಧವಾಗುವಂತೇ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ದ್ವೇಷವೆಂಬ ಆ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ಲೇಗ್ ನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಹ ನಾವು ಸಿದ್ಧವಾಗಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಓರಾನಿನ ಪ್ಲೇಗು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಗರದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಿದ್ದ ಮುಂಜಾಗ್ರತೆಯ ಅನೇಕ ನಿಷೇಧಗಳನ್ನು ತೆರವು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನರ ಸಂತಸದ ಕೂಗು ಕೇಕೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಡಾಕ್ಟರ್ ರಿಯೂ ನಿಗೆ ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಭ್ರಮ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ್ದಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ಲೇಗ್ ನ ಕ್ರಿಮಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಮರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಲ್ಲೋ, ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲೋ ತಟಸ್ಥವಾಗಿ ಉಳಿದು, ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲೋ, ಅಡಿಮನೆಯಲ್ಲೋ, ಟ್ರಂಕಿನಲ್ಲೋ, ಕರವಸ್ತ್ರದಲ್ಲೋ, ಕಾಗದದಲ್ಲೋ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕಾದು, ಮನುಷ್ಯರ ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ದಿನ ತನ್ನ ಇಲಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಮೋಜಿನ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಯಲು ಕಳಿಸಬಲ್ಲುದು ಎನ್ನುವುದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿದ್ದ ಜನರಿಗೆ ಅದರ ಪರಿವೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಾಮರ್ಸೆಟ್ ಮೌಮ್ ತುಂಬಾ ಸರಳವಾದ ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕತೆ ಹೇಳುವ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ. ‘ದಿ ಪೇಂಟೆಡ್ ವೈಲ್‘ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು 1925 ರಲ್ಲಿ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತು ಶಾಹಿಯು ತನ್ನ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನುಆಗಷ್ಟೇ ದಾಟಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾಲ.

ಕಾದಂಬರಿಯ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್. ಮೌಮ್ ನ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ಚಿತ್ರಣ ಯಾವಾಗಲೂ ತುಂಬ ನಿಖರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ. ಮೊದಲ ಪುಟಗಳಲ್ಲೇ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಮುಖ್ಯ ಗುಣ ದೋಷಗಳೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಅಳವಿಗೆ ಬಂದು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಕೆಲವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಾತ್ರಗಳು ಸ್ವಾರ್ಥದ, ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕ್ರೌರ್ಯದ ಪ್ರಕೃತಿಯವರಾಗಿ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿವೆ.

‘ದಿ ಪೇಂಟೆಡ್ ವೈಲ್’ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗಿಂತ ಅದರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಯಾಮ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ನಾಯಕಿ ಕಿಟ್ಟಿ ಲಂಡನ್ನಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮೇಲ್ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಾಳೆ. ತೋರಿಕೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ತಾಯಿ ಮಿಸೆಸ್ ಗರ್ಸ್ಟಿನ್, ಕುಟುಂಬದವರಿಂದ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ದೂರವೇ ಉಳಿಯುವ ವಕೀಲ ತಂದೆ. ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ದೃಢ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿರದ ಕಿಟ್ಟಿ ತನ್ನ ತಂಗಿಗೆ ಮದುವೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತನ್ನ ಏರುತ್ತಿರುವ ವಯಸ್ಸಿನ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಾಳೆ. ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿರುವ ವಾಲ್ಟರ್ ಫೇನ್ ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ನಲ್ಲೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಸಮಾಜ ಅಷ್ಟೇನೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಲಂಡನ್ನಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಪಾರ್ಟಿ ಗಳು, ಭೇಟಿಗಳು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಶ್ರೇಣೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರಿಯಾಲಜಿಸ್ಟರುಗಳ ಸ್ಥಾನ ತೀರಾ ಸಣ್ಣದೆಂದು ಕಿಟ್ಟಿಗೆ ಅರಿವಾಗಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಲ್ಟರ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಆಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ನೀಡದೇ ಹೋಗುವುದೂ ಕಿಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಸರ, ಏಕತಾನತೆ, ಅವಮಾನ ಎಲ್ಲ ಶುರುವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ನೆನಪಾದದ್ದು ಗಸ್ತಾವ್ ಫ್ಲ್ಯಾಬೆ ಯ ಅದ್ಭುತ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಮದಾಮ್ ಬೋವರಿ’ ಯ ಎಮ್ಮಾ. ಡಾಕ್ಟರ್ ಪತಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ತನ್ನ ಕಡೆ ಗಮನ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಪ್ರೀತಿಯ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಸಂಕಟವನ್ನು ತಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಎಮ್ಮಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮರೆಯಲಾಗದ ಒಂದು ಪಾತ್ರ.

ಎಮ್ಮಾಳಂತೆ ಕಿಟ್ಟಿ ಸಹ ವಿವಾಹದ ಆಚೆ ಖುಷಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ಕಿಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿಚಯವಾಗುವುದು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಟೌನ್ಸೆಂಡ್. ಅಸಿಸ್ಟಂಟ್ ಕಲೋನಿಯಲ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನೋಡಲೂ ಸುಂದರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಕಿಟ್ಟಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಗೆಳೆತನ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ . ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಪ್ರೇಮಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ವಾರಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಿಟ್ಟಿಗೆ ವಾಲ್ಟರ್ ಜೊತೆಯಿರುವುದು ಅಸಹನೀಯವಾಗತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆ ಹಾಗೆಯೇ ವಾಲ್ಟರ್ ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರಿಯಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಹುದ್ದೆ ಆಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬಗೆಯ ಉದಾಸೀನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾದರೂ ಗೊತ್ತಾಗಲಿ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬರುತ್ತದೆ. ವಾಲ್ಟರ್ ಗೆ ಗೊತ್ತಾದರೆ ಅವನು ಡೈವೋರ್ಸ್ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸಹ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಡೈವೋರ್ಸ್ ಕೊಟ್ಟು ತನ್ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವುದು ಅವಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಆಗುವುದೇ ಇನ್ನೊಂದು. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಡೈವೋರ್ಸ್ ಕೊಟ್ಟು ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಒಪ್ಪುವುದಾದರೆ ಮಾತ್ರ ತಾನು ಅವಳಿಗೆ ಡೈವೋರ್ಸ್ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧವೆಂದು ವಾಲ್ಟರ್ ಕಿಟ್ಟಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಕಿಟ್ಟಿಗಾಗಿ ತಾನು ಗಾಸಿಪ್ ಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ತನಗೆ ಲಭಿಸಲಿರುವ ಕಲೋನಿಯಲ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ದನಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ನಡುವೆ ವಾಲ್ಟರ್ ಕಿಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒಂದು ಅಗ್ನಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಡ್ಡುತ್ತಾನೆ. ಮೀ-ಟಾನ್ -ಫು ಎಂಬ ಚೀನಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ವೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕ ಕಾಲೆರಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಟರ್ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಒಪ್ಪದೇ ಹೋದಾಗ ವಾಲ್ಟರ್ ಸಹ ಡೈವೋರ್ಸ್ ನೀಡದೆ ಕಿಟ್ಟಿ ಸಹ ಅವನ ಜೊತೆ ಕಾಲೆರಾ ಪೀಡಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಸಾವಿನ ಕರಿ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಮುರಿದು ಹೋದ ಸಂಬಂಧದ ಅಸಹನೀಯತೆಯಲ್ಲಿ ದಿನಗಳು ಸಾಗುತ್ತವೆ. ವಾಲ್ಟರ್ ತನ್ನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಹಗಲೂ ರಾತ್ರಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕಿಟ್ಟಿ ಬೇಸರದಲ್ಲಿ ದಿನ ಕಳೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಅವನೊಡನೆ ಸಹಜವಾಗಿರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ . ಆದರೆ ವಾಲ್ಟರ್ ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಲೆರಾ ದ ಅಂತಹ ಭಯಾನಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಒಂದು ಅತಿಕ್ರಮಣವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸದ ಅವನ ಕಠೋರತೆ ಅವಳಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವಳನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸಿದವನಾಗಿ ಕಡೆಗೆ ಆ ಪ್ರೀತಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಭ್ರಮೆಯಾಗಿತ್ತೆಂಬುದು ಅರಿವಾದಾಗ ಅವನಿಗೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವಳನ್ನಿರಲಿ ತನ್ನನ್ನೇ ಕ್ಷಮಿಸುವುದು ಅವನಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಅವಳಿಂದ ದೂರವೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಕಾಲೆರಾದಂತಹ ಅತಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಅವನ ಈ ವರ್ತನೆ ಅವಳಿಗೆ ಅತಿಯೆನಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಂದೆ ಕತೆಯು ಪಡೆಯುವ ತಿರುವು ಹಾಗೂ ನಿರೂಪಣೆಯು ಸಾಮರ್ಸೆಟ್ ಮೌಮ್ ನ ಕುಶಲ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತೀವ್ರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳು ನಮ್ಮ ಯೋಚನೆಯ ಹಾದಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹೊಸದೊಂದು ನಿಕಷಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಆಚಿನ ಬದುಕು ಇನ್ನೊಂದು ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಕಿಟ್ಟಿ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಚರ್ಚಿನ ವತಿಯಿಂದ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಗೆ ಕಾಲೆರಾ ತಗುಲುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಆತ ತೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಚರ್ಚಿನ ಸೇವಾ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡ ಕಿಟ್ಟಿ ಈ ರೀತಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಇರುವ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ತಾಯಿಯಾಗಲಿರುವಳೆಂಬುದು ತಿಳಿದಾಗ ಚರ್ಚಿನ ಮದರ್ ಸುಪೀರಿಯರ್ ಅವಳನ್ನು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಗೆ ಮರಳಿ ಕಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಿಟ್ಟಿಯ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ನಲ್ಲೂ ತಿಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನ ಜೊತೆ ಆಕೆಯ ಹಿಂದಿನ ಸ್ನೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯದ ಮಿಸೆಸ್ ಟೌನ್ಸೆಂಡ್ ಆಕೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆಗೇ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಬಲವಂತಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾಳೆ.ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನ ಆಹ್ವಾನಕ್ಕೆ ಮಣಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಮೀ-ಟಾನ್-ಫು ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನಎಲ್ಲ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳೂ ನಿರ್ಧಾರಗಳೂ ಸುಳ್ಳಾಗಿ ತಾನು ದುರ್ಬಲಳಾದೆನೆಂದು ಆಕೆಗೆ ಪರಿತಾಪವಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಬದಲಾದ ಧ್ಯೇಯಗಳ ಅನ್ವಯವೇ ಬದುಕಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಬಿಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಿಟ್ಟಿಯ ತಾಯಿ ತೀರಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದ ತಂದೆ ಒಬ್ಬರೇ ಇರಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ಕ್ಯಾರಿಬಿಯನ್ ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹುದ್ದೆಯೂ ಸಿಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ಕಿಟ್ಟಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಿ ಇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ.

‘ಮದಾಮ್ ಬೋವರಿ‘ ಯ ಎಮ್ಮಾ ಳೊಂದಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಾಮ್ಯಗಳು ಕಂಡರೂ ‘ದಿ ಪೇಂಟೆಡ್ ವೈಲ್‘ ನ ಕಿಟ್ಟಿ ಎಮ್ಮಾ ಳಂತೆ ದುರಂತ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣದಿರುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಕಿಟ್ಟಿ ತನ್ನ ಭವಿಷ್ಯದ ದಿನಗಳನ್ನು ಭರವಸೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಿಂದ ಎದುರು ನೋಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾದಂಬರಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಿಟ್ಟಿಯ ಸ್ವಗತ ಹೀಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ -

“ನನಗೆ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಗಳಿವೆ. ಆಗಿದ್ದು ಆಗಿದೆ. ಜೀವನವು ಅಸ್ಥಿರ. ಬರುವುದೆಲ್ಲ ಬರಲಿ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಲಘು ಹೃದಯದಿಂದ ಎದುರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇನ್ನೂ ಎಷ್ಟೊಂದು ತಿಳಿಯಲು ಇದೆ. ನಾನು ಬಹಳಷ್ಟು ಓದಬೇಕು. ಬಹಳಷ್ಟು ಕಲಿಯಬೇಕು. ನನ್ನ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಷ್ಟೊಂದು ಖುಷಿಗಳಿವೆ, ಜನರಿದ್ದಾರೆ, ಸಂಗೀತವಿದೆ, ನೃತ್ಯವಿದೆ, ಸೌಂದರ್ಯವಿದೆ, ಸಮುದ್ರವಿದೆ, ತಾಳೆ ಮರಗಳಿವೆ, ಸೂರ್ಯೋದಯ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಾತ್ರಿಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಒಂದು ಆಕೃತಿಯಿದೆ. ಒಂದು ಅನಂತ ಸಂಪತ್ತಿನ ರಾಶಿ, ಒಂದು ಉದಾರತೆ, ಒಂದು ದಾರಿ, ಒಂದು ದಾರಿ ದೀವಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಎಲ್ಲದರ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ - ದೇವರು.”

ಆದರೆ ಎಮ್ಮಾ ಬೊವರಿಗೆ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಆಯ್ಕೆಯೇ ಬೇರೆ.