ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯದ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಆಗಬೇಕಿದ್ದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ’ National Eligibility cum Entrance Test (NEET), ಬದಲಿಗೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. 2026 ರ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸೋರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಗರಣವಲ್ಲ; ಇದು ಮೆರಿಟ್-ಆಧಾರಿತ ಪರೀಕ್ಷೆ ಎಂದು ನಂಬಿ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಾಗಲು ತಮ್ಮ ನಿದ್ರೆ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ತ್ಯಾಗಮಾಡುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾಡಿರುವ ಘೋರ ಅನ್ಯಾಯ ಆಗಿದೆ.

2026 ರ ಸೋರಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುವಂತಿದೆ. 90 ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ 180 ರಲ್ಲಿ 135 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮೊದಲು ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತನಿಖೆಗಳು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿವೆ. ಇದು ಅಡ್ಡ ಕಸುಬಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬೈಪಾಸ್ ಮಾಡಲು ನಾಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಷನ್ ಪೋರ್ಟಬಲ್ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಡೋ ಸರ್ವರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಪ್ರಶ್ನೆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸೋರಿಕೆಯ ಬಗೆಗೆ ಮೊದಲು ದೂರು ಬಂದಿದ್ದು ರಾಜಸ್ತಾನದ ಸೀಕರ್ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ. ಪುರಾವೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ದೂರಿನ ನಿರಾಕರಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಪೊಲೀಸರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೂರುದಾರರಿಗೆ “ವದಂತಿಗಳನ್ನು” ಹರಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು, ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಏಜೆನ್ಸಿ (NTA) ಯ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಸಹ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ ಕೇವಲ PDF ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿವರಗಳು ಹೊರಬಂದ ಮೇಲೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅಸಮರ್ಥತೆಯ ಮಾನವ ವೆಚ್ಚ

ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕೆಳಮಧ್ಯಮ-ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, NEET ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕನಸಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು “ಒಂದು ಅವಕಾಶ”. ಈ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹಾನಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗದು. ಈಗಾಗಲೇ ತಮ್ಮ ಪರೀಕ್ಷಾ ತಯಾರಿಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಅವರು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಈಗಾಗಲೇ ಕೋಚಿಂಗ್‌ಗೆ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಇನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಬಳಲಿಕೆ ಇವನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕದೆ ಮರುಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೆ?

ನೀಟ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಯಾರಿಗಾಗಿ

ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆಗಳ ಆಚೆಗೂ ಗಮನಿಸಿದರೆ, NEET ನ ರಚನೆಯು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರಿಗಿಂತ ಶ್ರೀಮಂತರಿಗೆ ಒಲವು ತೋರುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯು “ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು” ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಬೇರೆಯದನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಅಂಕಗಳ ಕಟ್ ಆಫ್: 2024 ರಲ್ಲಿನ ಕಟ್ ಆಫ್ ಅಂಕ ಕೇವಲ 22.78% ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು 2023 ರಲ್ಲಿ ಇದು 19.3% ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಕಡಿಮೆ ಕಟ್ ಆಫ್ ನ ಉದ್ದೇಶ ಸುಮಾರು 13 ಲಕ್ಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೇವಲ 1 ಲಕ್ಷ ಸೀಟುಗಳಿಗೆ “ಅರ್ಹತೆ” ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗಿತ್ತು.

ಸೀಟುಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ: “ಅರ್ಹ” ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಈ ಬೃಹತ್ ಪೂಲ್ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಡೀಮ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಡ್ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. 11 ಲಕ್ಷ ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಶ್ರೇಣಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಭರಿಸಬಹುದೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆ: ಡೀಮ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಟುಗಳು ₹1.22 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ₹78 ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚವಾಗುವುದರಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣವು “ಶ್ರೀಮಂತರಿಗೆ ಮೀಸಲು” ಆಗಿದೆ.ಡೀಮ್ಡ್ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 48 ರಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ, ಸುಮಾರು 6 ಲಕ್ಷದ ಒಳಗೆ ವೆಚ್ಚವಾಗುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೀಟುಗಳು 51 % ನಷ್ಟು. ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಪೇಪರ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಈ 51 % ಸಹ ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳ ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕೈತಪ್ಪುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ನೀಟ್ ತನ್ನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಫಲಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ ಇದು. 22 ಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ಆಡಳಿತವು “ಸರಳ ಪರೀಕ್ಷೆ” ಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಾಗ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದೋಷಪೂರಿತವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಮುರಿದುಹೋದಂತೆ. NEET ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಆಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೇವಲ ನೀತಿ ಸಲಹೆಯಾಗಿಲ್ಲ; ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ನೈತಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರವೇಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ (NEET) ಬಗ್ಗೆ ಬಲವಾದ ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭದ್ರತೆ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೂಲಂಕುಷ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಗತ್ಯ ಇದೆ ಮತ್ತು ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಕುರಿತೂ ಯೋಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಇದೆ.

1. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ದ ವಿಫಲತೆ ಸಮಗ್ರವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

2026 ರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ 22 ಲಕ್ಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವ ವೈಫಲ್ಯದ ಒಂದು ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಿಂದ ಆದ ಸೋರಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೋರಿಕೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ರದ್ದತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದರಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮರು-ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ .

2 . ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು

ಒಂದೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ “ಒಂದು ಅವಕಾಶ” ವು ಹದಿಹರೆಯದವರ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ ‘ಬ್ರೇಕ್‌ಪಾಯಿಂಟ್’ ನಲ್ಲಿ, ಸೌರಭ್ ಮುಖರ್ಜಿಯವರು ಭಾರತದ ವರ್ತಮಾನದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳ ಕುರಿತು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದ, ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬಗೆಗೆ ನಾವು ಕೇಳುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ Demographic Dividend (ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಲಾಭಾಂಶ) ದ ನಿರೂಪಣೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಬೃಹತ್, ಯುವ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಭರವಸೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯು ಈ ಭರವಸೆಯು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಅನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷದ ಬದಲಿಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರವು ಹೆಚ್ಚಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಬ್ದವಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಿರೋಧಾಭಾಸವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಪದವೀಧರ ನಿರುದ್ಯೋಗ

ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ವರ್ಕಿಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ವರದಿಯು ಕಳವಳಕಾರಿ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ: ಯುವ ಭಾರತೀಯರು ಎಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾವಂತರಾಗಿದ್ದರೆ, ಸ್ಥಿರವಾದ, ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. ಪದವೀಧರ ನಿರುದ್ಯೋಗವು ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುವ 29%ರಷ್ಟು ಇದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಂದಿ ಉತ್ತಮ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಯುವಕರು “ಉದ್ಯೋಗ ಕುಸಿತ”ದ ಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹೊರಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಉನ್ನತ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ.

ಮುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ

1991 ರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ consumption-based (ಬಳಕೆ-ಆಧಾರಿತ) ಮಾದರಿಗೆ ಈ ಮೂರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ:

• ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತಂದೊದಗಿಸಿದ ಸಂಕಟ: ಆಟೊಮೇಷನ್ ಮತ್ತು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಿಳಿ ಕಾಲರ್ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತಿದೆ.

• ನಿಂತಲ್ಲೇ ನಿಂತ ವೇತನಗಳು: ನೈಜ ಗಳಿಕೆಯು ಹಣದುಬ್ಬರದ ವೇಗವನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟಲು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ, ಇದು ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.

• ಸ್ಫೋಟಕ ಸಾಲ: ಬಹುಶಃ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾದ ವಿಚಾರ ಎಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ಗೃಹಸಾಲದ ಮಟ್ಟಗಳು ಈಗ US ಮತ್ತು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವವುಗಳನ್ನು ಮೀರಿವೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಒಂದು ಸರಾಸರಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ದುರ್ಬಲವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

AI ಅಡ್ಡಗಾಲು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಉದಾಸೀನತೆ

ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆ ಸಮುದಾಯವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಕುರಿತು “ವಿಪರೀತದ ಆಸಕ್ತಿ” ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ಭಾರತದ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ. ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಿತ ರುಚಿರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಭಾರತವನ್ನು AI ರೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ “ಸೋತವರು” ಎಂದು ನೋಡುವುದಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಗ್ರಹಿಕೆಯು ಅಗತ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಹೂಡಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ತೈವಾನ್‌ನಂತಹ ದೇಶಗಳ ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ GDP ಯ 4% ರಿಂದ 5% ರಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (R&D) ಗಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರೆ, ಭಾರತವು ಕೇವಲ 0.6% ರಷ್ಟನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ “ಉದಾಸೀನತೆ” ಯ ಅವಧಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಭಾರತೀಯ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ $50 ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ನಿವ್ವಳ ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ (FDI) ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಇದ್ದಲ್ಲೇ ಇದೆ.

ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿಲ್ಲ?

ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದರೂ , ಖಾಸಗಿ ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚ (ಕ್ಯಾಪೆಕ್ಸ್) ಹೆಚ್ಚುವುದು ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರಣ, ಉದ್ಯಮದ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ನಿತ್ಯದ ಹೊರೆ ಇವು ದೇಶೀಯ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ.

ಮುಂದಕ್ಕೆ ದಾರಿ

ತನ್ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು, ಭಾರತವು ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನೇರ ಹಣ ಹಂಚಿಕೆ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ 15,000 ರೂಪಾಯಿವರೆಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು) ಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬೇಕು. ರಫ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಗಮನಹರಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ಆರ್ & ಡಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಹೆಚ್ಚಳವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೆ, ದೇಶವು ತನ್ನ ಯುವ ಶಕ್ತಿಯು ಸಾಲ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುವುದನ್ನು ನೋಡುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತವು AI-ಚಾಲಿತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಅದರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿನ ರಚನಾತ್ಮಕ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. “ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಲಾಭಾಂಶವು” ನಿಜವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಅದು ತುಂಬಲು ಉತ್ಪಾದಕ ಪಾತ್ರ(ಉದ್ಯೋಗ)ಗಳಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ.

ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಏಪ್ರಿಲ್ 16, 2026 ರಂದು, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಕರೆದು ಪ್ರಮುಖ ಮೂರು ಶಾಸನಗಳ ಒಂದು ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಸಂವಿಧಾನ (131 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2026, ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಬಿಲ್, 2026, ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಾನೂನುಗಳು (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2026.

ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು 50% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, 2011 ರ ಜನಗಣತಿ ಆಧರಿಸಿದ ತಕ್ಷಣದ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ, ಮತ್ತು ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪುನರ್ರಚನೆಗಾಗಿ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಕಮಿಶನ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಇವು ಈ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ನ ಘೋಷಿತ ಉದ್ದೇಶಗಳಾಗಿದ್ದವು. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಹಲವು ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸೀಟು ಅನುಪಾತದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ಗಮನಾರ್ಹ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಮತ್ತು ಮಸೂದೆಗೆ ಸೋಲಾಯಿತು.

ಈ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಯಾದ ನ್ಯೂಸ್ ಲಾಂಡ್ರಿ ಯಲ್ಲಿ ತಾರಾ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅವರು Why this delimitation is suspicious and it’s not what you think ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಪರಾಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ ಉಪಾಯ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ತಂತ್ರಗಳು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ರೂಢಿಗಳನ್ನು ಬದಿಗೆ ಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಬದಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕವಾದ ಭರವಸೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಕಾನೂನು ತೂಕವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ರೂಢಿಗಳನ್ನು ಶಾರ್ಟ್-ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ.

ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುವ ಅಂಶಗಳು

ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸದನದ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಅವಗಣನೆಯಂತಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದಂತೆ ವಿರೋಧಪಕ್ಷಗಳ ಸದಸ್ಯರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೂ ಸಭಾಗೌರವದ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಇತ್ತು.

ತಾರಾ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿಯವರು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಈ ಮುಂತಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ:

ಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ನಡುವಿನ ವಿರೋಧಾಭಾಸ: ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಸೀಟುಗಳಲ್ಲಿ 50% “ಅನುಪಾತದ ಹೆಚ್ಚಳ” ವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಸಚಿವರು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಬಿಲ್ ನ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಜನಗಣತಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು‌ ಅನುಪಾತದ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡುವುದೆಂದು ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಮೌಖಿಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುತ್ತವೆ; ಮಸೂದೆಯ ಪಠ್ಯ ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಿಡನ್ ಫಾರ್ಮುಲಾಗಳು: ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ, ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದೆ, ಮತ್ತು ಕಮಿಶನ್ ನ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ರೂಢಿಗಳು: ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಫಲಿತಾಂಶ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವೂ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನದತ್ತವಾದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಷ್ಟೇ ನಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಯಬಲ್ಲವು. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಾಯಬೇಕಾದವರು ಜನಗಳೇ. ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರಲು ಸಂವಿಧಾನ ವಿಧಿಸಿರುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಸಹ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರದ ಆಟಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಲಿಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ.

ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಂತಹ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಚರ್ಚೆ, ಸಂಧಾನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಯಾವುದೇ ಮಹತ್ವದ ಮಸೂದೆಯ ಅನುಮೋದನೆಗೂ ಸಹ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ, ತಜ್ಞರ ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಸದನದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸದನ ಸದಸ್ಯರ ಮತಕ್ಕೆ ಹಾಕುವುದು - ಇದು ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬೈಪಾಸ್ ಮಾಡಲಾಗದು. ಆದರೆ ಈ ಮಸೂದೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಯ ಸಮಯವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 48 ಗಂಟೆಗಳ ಮೊದಲು ಬಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸದಸ್ಯರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.

ಮಾರ್ಚ್ 25, 2026 ರಂದು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ವಿದೇಶಿ ಕೊಡುಗೆ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ (Foreign Contribution (Regulation) Amendment Bill, 2026) ಯು ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದೆ. ಈಗಿರುವ Foreign Contribution (Regulation) Act, 2010 ಅನ್ನು ಈ ಮಸೂದೆಯು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಹೊಸ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ.

ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ: “ನಿಯೋಜಿತ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ”

‘ನಿಯೋಜಿತ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ (Designated Anthority) ದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯು ವಿವಾದದ ಹೃದಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ FCRA ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲು ವಿಫಲವಾದಲ್ಲಿ NGO ನ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಈ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಈ ಅಧಿಕಾರವು ಯಾವುದೇ NGO ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ತನ್ನ FCRA ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ(surrender) ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

“ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ”?

ಸಿಪಿಎಂ ಪಕ್ಷವು ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು “ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ” ಎಂದು ವಿವರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮಸೂದೆಗೆ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಂಪುಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭಯವೆಂದರೆ ಮಸೂದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯವು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾನೂನು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದೇ ಆಗಿದೆ.

ಪರಿಣಾಮಗಳು

ಈ ಕ್ರಮಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಯು ತುರ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಮಸೂದೆಯು ಕಾನೂನಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಗಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಅನುಮಾನ ಇದೆ.

ಈ ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಾನ್- ಪ್ರಾಫಿಟ್ ವಲಯದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಡುವಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯು ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ವಿವಾದದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

ಈ ವಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ sexual identity (ಲಿಂಗ ಗುರುತು) ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎರಡು ಸಂಗತಿಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆದವು. ನಾನು ಕೇಳಿದ ಒಂದು ಪಾಡ್ಕಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಾರವೇ ಅಂಗೀಕಾರವಾದ Transgender Persons Amendment Bill 2026 ಮಸೂದೆ.

ನಾನು ಆಗಾಗ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುವ ಪಾಡ್ಕಾಸ್ಟ್ ಒಂದಿದೆ. ಅದರ ಹೆಸರು The Seen and the Unseen. ಅಮಿತ್ ವರ್ಮಾ ನಡೆಸಿಕೊಡುವ ಈ ಪಾಡ್ ಕಾಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಧಕರೊಬ್ಬರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಅವರೊಡನೆ ದೀರ್ಘವಾದ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನೂ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಇದು. ಅಮಿತ್ ವರ್ಮಾ ಅವರ ಸಂದರ್ಶನ ಕಲೆ ಅದ್ಭುತ. ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ವಾರ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದವರು ಜಾನ್ಹವಿ ನಿಲೇಕಣಿ.

sex -realism (ಲೈಂಗಿಕ ವಾಸ್ತವತೆ), gender critical feminism ( “ಲಿಂಗ-ನಿರ್ಣಾಯಕ” ಸ್ತ್ರೀವಾದ) ಈ ಬಗೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕುರಿತು ನನಗಿದ್ದ ಅರಿವು ಅಷ್ಟಕ್ಕಷ್ಟೇ.

Janhavi Nilekani’s Substack

The Seen and The Unseen: Janhavi Nilekani Threw the Other Shoe

I had the honour of being a guest on Amit Varma’s fantastic podcast, The Seen and The Unseen…

Read more

5 months ago · 13 likes · 8 comments · Janhavi Nilekani

ಜಾನ್ಹವಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಪಾಡ್ಕಾಸ್ಟ್ ಕೇಳಿದ ಮೇಲೇ ಇಂತಹ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು. ಅತ್ಯಂತ ನೇರವಾಗಿ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಂವಹಿನಿಸುವುದು ಅವರ ಶೈಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ವಿವರಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸುವುದು.

“ಸೆಕ್ಸ್ ರಿಯಲಿಸ್ಟ್” ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್

ಚಿಂತಕಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪ್ರತಿಪಾದಕಿ ಜಾನ್ಹವಿ ನಿಲೇಕಣಿ ಅವರು (ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಅರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ incentive ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಉದಾ:c-section ಅನ್ನು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗಲೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಅವರು ಈ ಪಾಡ್ಕಾಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ), ಹಾಗೆಯೇ ಲಿಂಗ-ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ವನ್ನು ಸಹ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಸೆಕ್ಸ್ ರಿಯಲಿಸ್ಟ್”ಎಂದು ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ biological sex binary ಯ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತವೆ.

ಹೆಲೆನ್ ಜಾಯ್ಸ್ ಅವರ ಟ್ರಾನ್ಸ್: ವೆನ್ ಐಡಿಯಾಲಜಿ ಮೀಟ್ಸ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ನಂತಹ ಕೃತಿಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಿಲೇಕಣಿ ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ:

ಸೆಕ್ಸ್ ಬೈನರಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಸುವುದು: ಗುರುತನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ಗ್ರಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಸುವ ಬದಲು ಜೈವಿಕ ಲೈಂಗಿಕತೆ (biologocal sex binary)ಯ ಮಸೂರದ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ “ಲಿಂಗ-ದೃಢೀಕರಣ” ಕಾಳಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ “First, Do No Harm,” (ಮೊದಲು, ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಮಾಡಬೇಡಿ), ತತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಲಿಂಗ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ (medical transition) ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲು ಅವರು ಅಬಿಗೈಲ್ ಶ್ರಿಯೆರ್ ಅವರ ಇರ್ರಿವರ್ಸಿಬಲ್ ಡ್ಯಾಮೇಜ್ ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ನಿರ್ಧರಿಸುವಿಕೆ: ನಿಲೇಕಣಿಯವರು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಜೈವಿಕ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈಗ ಹೊಸ ಮಸೂದೆಯ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬರೋಣ.

2026 ರ ಮಸೂದೆ: ಸ್ವಯಂ-ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದವರೆಗೆ

ಸ್ವ-ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ 2014ರ NALSA ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಈ ಮಸೂದೆಯು ಮತ್ತೊಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೊಸ ಮಸೂದೆಯು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:

ಸ್ವಯಂ ಗುರುತಿನ ಅಂತ್ಯ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೆಕ್ಷನ್ 4(2) ಅನ್ನು ಈ ಮಸೂದೆಯು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ, ಇದು ಸ್ವಯಂ-ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಗುರುತಿನ(ಸೆಲ್ಫ್-ಐಡೆಂಟಿಫಿಕೇಷನ್) ಅವಕಾಶದ ಬದಲಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ

ಐದು-ಹಂತದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯಲು, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಈಗ ಮೆಡಿಕಲ್ ಬೋರ್ಡ್, ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ನ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ “ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ” ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕಠಿಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.

ಸಂಕುಚಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು: ಮಸೂದೆಯು “ಟ್ರಾನ್ಸ್ಜೆಂಡರ್” ಅನ್ನು ಇಂಟರ್‌ಸೆಕ್ಸ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ (ಹಿಜ್ರಾ ಮತ್ತು ಅರಾವಾನಿಗಳಂತಹವು ) ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಮೆನ್, ಬೈನರಿ-ಅಲ್ಲದವರು, ಮತ್ತು ಜಂಡರ್ ಫ್ಲೂಯಿಡ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರನ್ನು ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆಯಿಂದ ಅಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಟ್ರಾನ್ಸ್ಜೆಂಡರ್ ಸಮುದಾಯದವರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ

ಹೊಸ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸ್ಜೆಂಡರ್ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ “ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬೆದರಿಕೆ” ಮತ್ತು “ರಾಜ್ಯದ ಕಣ್ಗಾವಲು ಸಾಧನ” ಎಂದು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

“ಸೆಕ್ಸ್ ರಿಯಲಿಸ್ಟ್” ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು 2026 ರ ಬಿಲ್

“ಸೆಕ್ಸ್ ರಿಯಲಿಸ್ಟ್” ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು 2026 ರ ಬಿಲ್ ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಅಂಶವು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ ಸ್ವಯಂ-ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಬಾಹ್ಯವಾದ ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ದೃಢೀಕೃತವಾದ ಗುರುತಿನ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು.

ನಿಲೇಕಣಿಯವರ ಚೌಕಟ್ಟು ಜೈವಿಕ ಲೈಂಗಿಕತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ “ಮಹಿಳಾ” ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ರಾಡ್ಜ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಕಿ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರಂತಹ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಲೈಂಗಿಕ ಗುರುತನ್ನು “ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಮಾದರಿ”ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ದೈಹಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅವರು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ:

ಕಡ್ಡಾಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು: ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗುರುತನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು “ಬಲವಂತದ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ಗಳು” ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಂಡಳಿಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು “ಅಮಾನವೀಯತೆ” ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಗಾಮಿ.

ಖಾಸಗಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ: ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸುವುದು ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆಯನ್ನು ಕಣ್ಗಾವಲಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.

ಬೆಂಬಲದ ಅಪರಾಧೀಕರಣ: ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದೆ ಇದ್ದಾಗ ಹತಾಶರಾಗಿ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ಕ್ವೀರ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಯುವಕರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವವರನ್ನು ಹೊಸ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನಾಗಿಸಬಹುದು.

ಜಾನ್ಹವಿ ನಿಲೇಕಣಿಯವರ “ಸೆಕ್ಸ್ ರಿಯಲಿಸಂ” ಲಿಂಗ ಗುರುತಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ತಾತ್ವಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೆ, 2026 ರ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನ್ವಯ ಇದೆ.

ಇದು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಜನರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯ ಭಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಣಯದ ಹಕ್ಕಿನ ಬದಲಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದ ನಿಬಂಧನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಬದಲಾವಣೆಯು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮೊದಲೇ ಈ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಡನೆ ಚರ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಆತಂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು.

“ಸೆಕ್ಸ್ ರಿಯಲಿಸಂ” ಅನ್ನು ಉದಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದ ದ ಮಸೂರದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ನೋಡುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನಿಲೇಕಣಿಯವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೆ ನೋಡುವ ಅಗತ್ಯ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯ ಕರಾಳ ಸ್ವರೂಪವು ಲೈಂಗಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಭಯ ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವಂತದ್ದಲ್ಲ.

ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದು ಕನ್ನಡದ ಸಂಚಾರಿ ವಿಜಯ್ ನಟನೆಯ ಚಿತ್ರ ‘ನಾನು ಅವನಲ್ಲ ಅವಳು‘, ಹಿಂದಿಯ ಮನೋಜ್ ಬಾಜಪಯ್ ನಟನೆಯ ಚಿತ್ರ ‘ಅಲಿಗರ್‘. ಹಾಗೆಯೇ, ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್ ಕಾದಂಬರಿ ‘ದಿ ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಅಟ್ಮೋಸ್ಟ್ ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್‘ (ಅಂಜುಮ್ ಪಾತ್ರ).

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರ ಮತ್ತು ವಿವೇಕದಿಂದ ರೂಪಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಗ್ಗಂಟಾಗಿ ಪರಣಮಿಸಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಸಂವಾದವೇ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿರುವ ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ: ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ, ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದದ ಭಾಷೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದೆ?

ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ತಮ್ಮ “ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ: ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಿಕೆ ಏಕೆ?” ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಯೋಗೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಕೀಕರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲ ಒಂದು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾದ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಭರವಸೆಯ ಭಾಷೆ ವಿರುದ್ಧ ಭಯದ ಭಾಷೆ

ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ಬಣಗಳು ಹೇಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲಕರವಾಗಿದೆ. ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಬಯಸುವವರು ಮುಂದಿನದರ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ನೋಡುವ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ “ಭಾರತದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು” ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತ ಭಯ, ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ವಿನಾಶದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸೂಕ್ತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸವಾಲೇ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವುದು. ಕೇವಲ ತಪ್ಪು ಏನು ಎಂದು ಟೀಕಿಸುವ ಬದಲು, “ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಭಾರತದ” ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ಭರವಸೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬೇಕು.

ನಾಗರಿಕತೆ ನದಿಯಾಗಿ

ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ನದಿಯ ರೂಪಕವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನದಿಯು ಕಲ್ಲುಗಳು, ಮರಳು ಮತ್ತು ಭಗ್ನಾವಶೇಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಒಯ್ಯುವಂತೆ, ನಾಗರಿಕತೆಯು ಸಹ ಸೌಂದರ್ಯದ ಜೊತೆ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೈಫಲ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಬದಲು, ಹೊಸ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಅದರ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೇರೂರಿಸುವುದು

ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು. 75 ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ಜಾತ್ಯತೀತತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಂತಹ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ “ನೈತಿಕ ಭಾಷೆ” ಯ ಭಾಗವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಲೇಖಕರು ಸೂಚಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

• ಜಾತ್ಯತೀತತೆಯನ್ನು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವುದು.

• ಸಮಾಜವಾದವನ್ನು ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ದಯೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಬಲಗೊಳ್ಳಿಸುವುದು.

• ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದು.

ಈ ಆದರ್ಶಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿದಾಗ, ಅವು ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅಂತರ್ಗತ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆಯೆಂದರೆ ಏಕರೂಪತೆಯಲ್ಲ

ಧನಾತ್ಮಕವಾದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ನಾವು ಮರುಪಡೆಯಬೇಕೇ ಹೊರತು ‘ ಕೆಲವರನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವ ‘ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನಲ್ಲ ಎಂದು ಯಾದವ್ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಅಥವಾ ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಇರುವ “ಇತರರನ್ನು” ದ್ವೇಷಿಸುವ ಕೆಲವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಮಾದರಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯು ಆಂತರಿಕ ಕಲಹಗಳನ್ನು ತಣಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು. ಹಿಂದಿಯೇತರ ಭಾಷಿಗರು ಅಥವಾ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದ ನಿವಾಸಿಗಳ ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ನಿಜವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ ಕಂಡುಬರುವುದು ಏಕರೂಪತೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಆಳವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು

ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಜಾತ್ಯತೀತತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಲೇಖನವು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯರು ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಧರ್ಮದ ಮಸೂರದ ಮೂಲಕ. ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಬದಲು, ಧರ್ಮಾಂಧತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನಾವು ಹುಡುಕಬೇಕು. ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸುವಂತೆ ನಿಂದನೆಗೂ ಬಳಸಬಹುದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಧರ್ಮವು ಸಹ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಾಧನವಾಗುವ ಬದಲು ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಧನವಾಗಬಲ್ಲದು.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ಕೇವಲ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಚಲಾಯಿಸುವ ಮತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು; ಇದು ಜನರ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ನಮ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಸಹ ಆಗಿದೆ.

ಕಳೆದ ವಾರ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿತವಾದ India AI Impact Summit ನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಎರಡು ವಿಡಿಯೋ ಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

AI Can Change the Lives of the Poorest | Vinod Khosla | Prannoy Roy ( DeKoder)

ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೇಗಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ ದಾರ್ಶನಿಕ ಎಂದೇ ಕೆಲವರು ಪರಿಗಣಿಸುವ ವಿನೋದ್ ಖೋಸ್ಲಾ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಎಐ ಅನ್ನು ಒಂದು ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಈಕ್ವಲೈಜರ್ ಆಗಿ ನೋಡಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಎಐ ಅನ್ನು ಬಳಸಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಉಪಚಾರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಿಗುವಂತಾದರೆ ಅದು ಬಡವ ಶ್ರೀಮಂತ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಎಐ ಬಳಸಿ ಆನ್ ಲೈನ್ ನ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಣ. ಹೀಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಈ ಎರಡು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಎಐ ಬಳಸಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ಬಡತನದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಬಹುದು.

ಆಧಾರ್ ಮತ್ತು UPI ನಂತಹ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ AI ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸರ್ಕಾರವು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ವೆಚ್ಚವಿಲ್ಲದೆ ನೀಡಬಹುದು. ಶ್ರೀಮಂತರಿಗಷ್ಟೇ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಉನ್ನತ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಆಂಕೊಲಾಜಿಸ್ಟ್‌ನಂತಹ ಅದೇ ಮಟ್ಟದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಗಾರನಿಗೆ ಸಹ AI ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ) ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಖೋಸ್ಲಾ ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಾನವನ್ನು ಬಳಸಲು ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶವು ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಲೆಯನ್ನೂ ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. AI ಯು ಕೆಲವು ವೃತ್ತಿ ಪಾತ್ರ(job role) ಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ BPO (ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ) ಮತ್ತು IT ಸೇವೆಗಳ ಉದ್ಯಮಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಖೋಸ್ಲಾ ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದಿದ್ದಾರೆ.

“ವೈಬ್‌ಕೋಡಿಂಗ್” (ಲೈನುಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಬರೆಯದೆ ಹಲವು ಆವರ್ತನ (Iteration) ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು) ಈಗ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ.

ಕ್ಲಾಡ್ ಕೋಡ್(Claude Code) ‌ನಂತಹ AI ಪರಿಕರಗಳು ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್‌ಗಳಲ್ಲದವರೂ ಸರಳ ವಿವರಣೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಇದನ್ನು ಎದುರಿಸಲು, ಭಾರತವು ಕೇವಲ ಮೂಲಭೂತ IT ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪೂರೈಕೆದಾರ ದೇಶವಾಗುವುದರ ಬದಲು “AI ಸೇವೆಗಳ ರಫ್ತುದಾರ” ಆಗುವ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಕೊಡಬೇಕು ಎಂದು ಖೋಸ್ಲಾ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

The Galgotias Mess-Up: When Hype Takes Over Substance।। Straight Bat with Rajdeep Sardesai

ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ AI ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಶೃಂಗಸಭೆ 2026 ಸಮಯದಲ್ಲಿ, “ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ” ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ VVIP ಚಲನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ನಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಇದು ಒಂದೆಡೆ ಹೈಟೆಕ್ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಮೂಲಭೂತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲೂ ವಿಫಲತೆ ಇವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಚೀನೀ ನಿರ್ಮಿತ ರೋಬೋಟಿಕ್ ನಾಯಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ನಿಜವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೋರುಗಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ರೋಬೋಟಿಕ್ ನಾಯಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಸುದ್ದಿ ಮಾಡಿದ ಗಲ್ಗೋತಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಈ ಹಿಂದೆ ಸಹ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಅಂಧ ಸಮರ್ಥನೆಗಾಗಿ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿದ್ದನ್ನು ರಾಜ್ ದೀಪ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

“ WhatsApp ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ” ದ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತವಾಗಿರುವ ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗದ ಸ್ಲೋಗನ್‌ಗಳನ್ನು ಕೂಗಿದ್ದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಸರ್ದೇಸಾಯಿ ಅವರು Gen Z ಯ “ಜೋಂಬಿಫಿಕೇಶನ್” ಬಗ್ಗೆ ಸಂದೇಹ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನಿವೃತ್ತ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮನೋಜ್ ಮುಕುಂದ್ ನರವಣೆಯವರ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ, “ಫೋರ್ ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ,” ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಹಗ್ಗಜಗ್ಗಾಟವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಾಸ್ತವಗಳ ನಡುವಿನ ಆಳವಾದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಚೀನಾದೊಂದಿಗಿನ 2020 ರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯನ್ನು ಅದರ ಕೆಲವು ಅನಿಶ್ಚಿತ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದವರು ಜನರಲ್ ನರವಣೆ. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿಡುವ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಮಿತಿಯು ಅವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಡಗಿಸಿದೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಎರಡು ವಿಡಿಯೋಗಳು-

📹 6 Feb 2026 Vid: Sushanth Singh on Gen Naravane’s book interview with Karan Thapar (The Wire)

ಆದೇಶ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಇಬ್ಬಂದಿ ಸ್ಥಿತಿ

ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ ಸ್ಫೋಟಕ ಮಾಹಿತಿಯು ಆಗಸ್ಟ್ 31, 2020 ರ ರಾತ್ರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಚೀನಾದ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ರೆಚಿನ್ ಲಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸ್ಥಾನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಜನರಲ್ ನರವಣೆ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಕೋರಿದರು. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆಜ್ಞೆಯ ಬದಲಿಗೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿದ ನಂತರ, “ನೀವು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದನ್ನು ಮಾಡಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಇದು “ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ “ ಎಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವದಿಂದ ನೀಡಲಾದ “ಉಚಿತ ಹಸ್ತ” ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರೆ, ನರವಣೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಓರ್ವ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಸಂದಿಗ್ಧಕ್ಕೆ ದೂಡುವ ಸಂಗತಿ. ಚೀನಾದಂತಹ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಮಿಲಿಟರಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನರವಣೆ ಅವರ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು -ಗುಂಡು ಹಾರಿಸದೆಯೇ ಗರಿಷ್ಠ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸರಹದ್ದಿನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು - ಇದು ತಕ್ಷಣದ ಉಲ್ಬಣವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಕ್ರಮವಾದರೂ, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ರಿಸ್ಕ್ ಇದ್ದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿತ್ತು.

ದಿ ಮಿಥ್ ಆಫ್ ದಿ “ಫ್ರೀ ಹ್ಯಾಂಡ್”

ಶತ್ರುದಾಳಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಿದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುವ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಅದರ ಖಾಸಗಿ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕರಣ್ ಥಾಪರ್ ನಡೆಸಿದ ಸಂದರ್ಶನ ಮತ್ತು ರಾಜ್ ದೀಪ್ ರ ವ್ಲಾಗ್ ಎರಡೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಸ್ತವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಬದಲು, ಸೈನ್ಯವು ಚೈನಾ ಸ್ಟಡಿ ಗ್ರೂಪ್ ವಿಧಿಸಿದ ತೀವ್ರ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಬಲವನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಇದನ್ನು”ರಾಜಕೀಯ ಅಂಜುಬುರುಕತನ” ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಸೇನೆಯ ಒಂದು ಕೈಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ ಹೋರಾಡಲು ಹೇಳಿ, ಸೇನೆಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ನಿಯಂತ್ರಣದ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು

ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಏಕೆ ಹೆದರುತ್ತಿದೆ? ಅಧಿಕೃತ ರಹಸ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ದಿಟ್ಟ, ದೋಷರಹಿತ ನಾಯಕತ್ವ ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯು ಕೆಡವುತ್ತದೆ. ಬದಲಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ, ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಹಿಂಜರಿಯುವ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಮೂಲಕ, ಸರ್ಕಾರವು ನಿಜವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗಿಂತ “ನಿಯಂತ್ರಣದ ಭ್ರಮೆ”ಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

📹 7 Feb 2026 Vid: Who is afraid of General Naravane (Straight Bat with Rajdeep Sardesai)

ರಾಜ್‌ದೀಪ್ ಸರ್ದೇಸಾಯಿ ಗಮನಿಸಿದಂತೆ, “ಚರ್ಚೆಯು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹೃದಯ” ಮತ್ತು ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಪರಿಶೀಲನಾ ಆಯೋಗದಂತಹ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕೀಳರಿಮೆಯಿಲ್ಲದೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಿಡಿಎಫ್‌ಗಳ ಪ್ರಸರಣದ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಜನರಲ್ ನರವಣೆ ಅವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಯತ್ನವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದೀಗ, ಜನರಲ್ ಅವರ ಮೌನವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿರೂಪಣೆ ನಿರ್ಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಬಲ ಆರೋಪವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ ರೋಮಿಲಾ ಥಾಪರ್ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದು ಸೋಶಿಯಲ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ ಆಗಿರುವ ನಮಿತ್ ಅರೋರಾ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಹೇಗೆ ಪರಿಗಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಿದ ಸಂವಾದವು ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ Speaking of History ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಈಚೆಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇತಿಹಾಸ ಹೇಗೆ ಅರ್ಥೈಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಭಾರತದ ವರ್ತಮಾನದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸದ ನೆರಳು ಹೇಗೆ ಬಿದ್ದಿದೆ, ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವಾದೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ರಾಜಕೀಯದ ಸ್ವರೂಪವೇನು ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಹಲವು ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಸಹಲೇಖಕರು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

“ದಿ ವೈರ್“ ಮಾಧ್ಯಮದ ‘ಬುಕ್ ಶುಕ್’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕಿ ಸೀಮಾ ಚಿಷ್ಟಿ ಯವರೊಡನೆ Speaking of History ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಇತಿಹಾಸವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಏಕೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ

ಇಂದಿನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ನಟರಿಂದ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಅವರು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲ. ಆದರೆ ವರ್ತಮಾನದ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಒಂದು ಉಪಯುಕ್ತ ಭೂತಕಾಲದ ನಿರೂಪಣೆ ಅವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಗತಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಕೆಲವು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ವೃತ್ತಿಪರ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಚಾರಕರ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ “ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಧಾನ” (ಸಾಕ್ಷಿ, ಕಾರಣ, ತರ್ಕಬದ್ಧ ವಿವರಣೆ) ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಚಾರಕರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಸುದೀರ್ಘ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇತಿಹಾಸದ ಕೋಮುವಾದಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ IT ಕೋಶಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಸರಳೀಕೃತವಾದ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ನಿರೂಪಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯವನ್ನು ತುಂಬಿದೆ.

ದುರ್ಬಲ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು STEM ( Science Technology Engineering Mathematics )-ಗೀಳಿನ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗವು ಪುರಾಣವನ್ನು ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ, ಅವರು ಅಂತಹ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವತಃ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದು ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ನಿರ್ವಹಿಸಿರುವ ನಮಿತ್ ಅರೋರಾ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಇಂಜಿನಿಯರರೂ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡದೆ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು “ಏಕತೆ” ಕುರಿತು ಥಾಪರ್

ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜನರಿರುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತತೆ ಮೂಲ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿರಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ದೊಡ್ಡ ಘಟಕಗಳು ಒಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪಾತ್ರ

ಥಾಪರ್ “ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಧಾನ’‘ ವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಆರಿಸುವುದು, ಸಾಬೀತಾದ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು (WhatsApp ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಅಲ್ಲ), ತಾರ್ಕಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಿಸ್ತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು.

ಅರೋರಾ ಉತ್ತಮ “ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರನ್ನು” (ಸಂವಹನಕಾರರು) ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಭಾರತವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ನಿಖರತೆಯ ಬಗೆಗೆ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳವು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಜನರಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿದೆ, ಹಿಂದಿನ ಬಗ್ಗೆ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಸಿನಿಮಾ, ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆ

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊಸ ಐತಿಹಾಸಿಕ/ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಸಿನಿಮಾ (ಉದಾ., ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಯುದ್ಧದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ಅರೆ-ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಾಹಸಗಳು) ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇದು ಪುರಾಣ, ಆಯ್ದ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಚಮತ್ಕಾರವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರಗಳು ಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಲ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ನಾಟಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಈ ನಿರಂತರ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ತಟಸ್ಥ ಮನರಂಜನೆಯಲ್ಲ. ಅದು “ನಿಮ್ಮನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಮನುಷ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ” ರಾಜಕೀಯ.

ಈಚೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ತಾರೆ ಲಯೊನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿ ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರವಾಸ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆ ಇರುವ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮತ್ತು ಜನಮನದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಗಿರುವ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೋರುವಂತಿತ್ತು. ಕ್ರೀಡೆ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಏಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜವು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬೇಕಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವ ಕ್ರೀಡಾ ಪಟುಗಳ ಬಗೆಗೆ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಇರುವುದು ಸಹಜವೇ ಆದರೂ ಬರಿಯ ಅಭಿಮಾನ ಆರಾಧನೆಯಷ್ಟಕ್ಕೇ ಕ್ರೀಡೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಂತೂ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಾರೆಯರ ಆರಾಧನೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ವ್ಯಾಧಿಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ನನಗೆ ಮೆಸ್ಸಿಯ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳ ಅರಿವಿದೆ. ಎಂಬತ್ತರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ ನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. 2018ರ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ ನಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿಯ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಂತರವೂ ಅರ್ಜೆಂಟಿನಾ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸೋತಿದ್ದು , ಮೆಸ್ಸಿ ಅತ್ತಿದ್ದು, ಮತ್ತೆ 2022ರಲ್ಲಿ ಅಮೋಘ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಅರ್ಜೆಂಟಿನಾ ಕಪ್ ಗೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ರೂವಾರಿಯಾದದ್ದು ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಸಂಗತಿಗಳೇ. ಆದರೂ . . . ಮೆಸ್ಸಿಯ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಉನ್ಮಾದ ಅತಿರೇಕಗಳು ಇಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಪತ್ರಕರ್ತರೊಬ್ಬರ ಲೇಖನ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದದ್ದು. ESPN ನಲ್ಲಿ ಅನಿರುದ್ಧ್ ಮೆನನ್ ಲೇಖನ-

Indian football’s great irony: Millions for Messi, none for the beautiful game

ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ಅಭಿಮಾನ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುದು ನಿಜವಾದರೂ ಈಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಕ್ರೀಡೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕ್ರೀಡೆ ಕೇವಲ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಥವಾ ಮನರಂಜನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ಯುವಜನರು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದರೆ ಹೊಸ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೆಡೆ ತಳಮಟ್ಟದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೇ ಇಲ್ಲದೆ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಕ್ರೀಡೆಗಳು, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ತಾರೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ 120-180 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ. ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ವ್ಯಂಗ್ಯ. ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ನ ISL ಲೀಗ್ ( ವಿವಿಧ ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಲೀಗ್) ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವಿಲ್ಲದೆ ಆರಂಭದ ದಿನಾಂಕವೂ ಪೋಷಣೆಯಾಗದೆ ಸೊರಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇತ್ತ ಮೆಸ್ಸಿಯ 15 ನಿಮಿಷದ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಮುಗಿಬೀಳುವ ಜನ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ಹಣ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.

ಕ್ರೀಡಾ ತಾರೆಗಳಲ್ಲೂ ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಗಳಿವೆ. ಎಪ್ಪತ್ತು ಎಂಬತ್ತರ ದಶಕಗಳ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ತಾರೆ ಸಾಕ್ರೆಟೀಸ್ ನಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಳಜಿಯಿರುವ ಮತ್ತು ಜನಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನೂ ಒರೆಗಿಡುವ ಮಾದರಿ ಅವುಗಳಲ್ಲೊಂದು. ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯನಾಗಿದ್ದ ಸಾಕ್ರೆಟೀಸ್ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಚುನಾವಣೆಗಾಗಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಕೂಡ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಂಜರಿಯಲಿಲ್ಲ . ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನಡೆಗಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ನ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ನಿಜ ಜೀವನದ ಹೀರೋ ಈತ. ತಮ್ಮ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅನುಕೂಲತೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ರಿಸ್ಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ತಟಸ್ಥವಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಜನತಂತ್ರ ವಿರೋಧಿ ಶಕ್ತಿಗಳೊಡನೆಯೂ ಶಾಮೀಲಾಗುವ ಕ್ರೀಡಾ ತಾರೆಯರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಾಕ್ರೆಟೀಸ್ ಹಿರಿಮೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಪ್ರತಿಮ ಆಟಗಾರನಾಗಿದ್ದ ಸಾಕ್ರೆಟೀಸ್ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಅನ್ನು ತೊರೆದು ಹೋಗುವ ಬೆದರಿಕೆ ಸಹ ಹಾಕಿದ್ದುಂಟು.

ಸಮಾಜದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಕ್ರೀಡಾ ಪಟುಗಳು ಅದೇ ಸಮಾಜದ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಕೆಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಬೇಕು. ಅಂತಹ ಕ್ರೀಡಾ ತಾರೆಗಳು ನಮಗೆ ಬೇಕು. ಅಂತಹವರು ಮೆಸ್ಸಿಯಂತೆ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವಸ್ತುಗಳಾಗಲು ಒಪ್ಪುವುದು ಅನುಮಾನ.

ಇವತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವ ವಿಚಾರ. ವರದಿಗಾರರ ಮೇಲಿನ ದೈಹಿಕ ಹಿಂಸೆ, ಕಾನೂನು ಕಿರುಕುಳ, ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡಗಳು ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಮತ್ತು ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಕೆಲಸ ಅತ್ಯಂತ ಸವಾಲಿನದಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಕಳೆದ ಎರಡು ಮೂರು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ NDTV ಯಂತಹ ಚಾನೆಲ್ ಸಹ ಇವತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕೈವಶವಾಗಿದ್ದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಚಾನೆಲ್ ಗಳೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಪಗಾಂಡದ ಸಾಧನಗಳಾಗಿದ್ದು ವಸ್ತುನಿಷ್ಟ ವರದಿ ಅಥವಾ ಚರ್ಚೆ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇರದ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. The Wire, News Laundry, The News Minute ಇಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನದ ಮಾದರಿಗಳು. ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

The News Minute ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ‘ ಸೌತ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್‘ ಪಾಡ್ ಕಾಸ್ಟ್ ನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 12ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ 2025 ರ ‘ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಸ್ಥಿತಿ‘ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ತನಿಖಾ ವರದಿಗಾರಿಕೆ ಇಂದು ಒಂದು ನಶಿಸಿಹೋಗುತ್ತಿರುವ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆಯೆ ಅಥವಾ ಅಂತಹ ಆತಂಕ ಅನಗತ್ಯವೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಪಾಡ್ ಕಾಸ್ಟ್ ಸ ಹೋಸ್ಟ್ ಗಳಾದ ಧನ್ಯಾ ರಾಜೇಂದ್ರನ್ ಹಾಗೂ ಪೂಜಾ ಪ್ರಸನ್ನ ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಇವರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಟ ತನಿಖಾ ಪತ್ರಕರ್ತರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಜೋಸಿ ಜೋಸೆಫ್, ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ದ ರೆಮಾ ನಾಗರಾಜನ್, ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯಾದ ನಿಕಿತಾ ಸಕ್ಸೇನಾ ಸಹ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದೊಂದು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾದ ಸಂವಾದವಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾದ ಕೆಲ ವಿಚಾರಗಳು-

ಮಾಧ್ಯಮ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವು ಸಂಪಾದಕೀಯ ಪಕ್ಷಪಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಜಾಹೀರಾತುದಾರರು ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಮಿತ್ರರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತವೆ, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮಸೂದೆ 2025 ನಂತಹ ಹೊಸ ಕಾನೂನುಗಳು ಪತ್ರಕರ್ತರ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಪತ್ರಕರ್ತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಕನಿಷ್ಠ ಇಬ್ಬರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು (ಮುಖೇಶ್ ಚಂದ್ರಕರ್ ಮತ್ತು ರಾಘವೇಂದ್ರ ಬಾಜ್‌ಪೈ), ನಾಲ್ವರು ದಾಳಿಗೊಳಗಾದರು ಮತ್ತು 2025 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆರು ಜನರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು, ಇದೆಲ್ಲವೂ ಆದದ್ದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಭೂ ಹಗರಣಗಳು ಅಥವಾ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ. ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬೇಕಾಗುವ ತನಿಖೆಗಳಿಗಿಂತ ಬೇಗನೆ ನೆಟ್ಟಿಗರ ಆಸಕ್ತಿ ಸೆಳೆಯುವ ಕ್ಲಿಕ್‌ಬೈಟ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮವು ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಸುದ್ದಿ ಕೊಠಡಿ ಬಜೆಟ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಕ್ರೌಡ್‌ಫಂಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

​ಭಾರತದ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕವು ( 151/180 ) ಆಗಿದೆ. ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳು, ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭದ್ರತಾ ಮಸೂದೆಯಂತಹ ಮಸೂದೆಗಳು ವರದಿ ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧೀಕರಿಸಬಹುದು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಕರಗಳು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆಯಾದರೂ ತಪ್ಪು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸಹ ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಅಲ್ಗಾರಿದಮಿಕ್ ಪಕ್ಷಪಾತ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಷ್ಟೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯತೆ ಇವೆಲ್ಲದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.

ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಂತಹ ಸ್ವತಂತ್ರ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕನ್ಫ್ಲುಯೆನ್ಸ್ ಮೀಡಿಯಾದಂತಹ ಔಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ತನಿಖೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಗಳು, ಹಣಕಾಸು ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಕರೆಗಳು ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿವೆ.

ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಎರಡು ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರಗಳು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ - ‘ದಿ ಪೋಸ್ಟ್‘ ಮತ್ತು ‘ಆಲ್ ದಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ಸ್ ಮೆನ್‘.

ಇವೆರಡು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವು ಸರ್ಕಾರದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸುದ್ದಿ ಕೊಠಡಿಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದ ವರದಿಗಾರರು ಹೇಗೆ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ನಾಯಕರನ್ನು ಅವರ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

‘ ದಿ ಪೋಸ್ಟ್’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೆಂಟಗನ್ ಪೇಪರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ವರ್ಷಗಳ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಪತ್ರಿಕಾ ರಂಗವು ರಾಜ್ಯದ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ

ಒಂದು “ಸರಳ” ಕಳ್ಳತನದ ವರದಿಗಾರಿಕೆಯು ‘ ವಾಟರ್‌ಗೇಟ್’ ತನಿಖೆಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ‘ ಆಲ್ ದಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ಸ್ ಮೆನ್’ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭ್ರಷ್ಟ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉರುಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಇರುವ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕಾವಲುಗಾರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಎರಡೂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ತನಿಖಾ ವರದಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶ್ರಮದಾಯಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತವೆ: ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು, ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಬರುವ ಒತ್ತಡವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದು. ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ತನಿಖಾ ವರದಿಯು ತಾಳ್ಮೆ, ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದನ್ನು ಎರಡೂ ಚಿತ್ರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ​

ಹಾಗೆಯೇ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾನೂನು, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಿರುವ ಸಂಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ತನಿಖಾ ಪತ್ರಕರ್ತರು ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನೈಜ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ನಾಟಕೀಯಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ ವನ್ನು ಎಂಬತ್ತು ಮತ್ತು ತೊಂಬತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ‘ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆ’ ಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಸರ್ಕಾರವನ್ನೇ ಬೀಳಿಸುವ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಾಪಿಸುವಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆ ಹೊಂದಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಇಂದಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಂಬುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

“ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದೂ ಆ ಕಥೆ ನಡೆಯುವಾಗ ಎದುರಿಗೆ ಇದ್ದೆ ಅನ್ನುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಮಗೆ ಕಥೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ, ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಚರಿತ್ರೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳು ಸಂವಿಧಾನದ ಜಾಗ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.”

“ಈ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಸಾಕಿ, ಅವು ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಮೇಲೆ ಛೂ ಬಿಡುವ ತಂಡಗಳೇ ಇವೆ.”

ಸೆ. ೩೦ರಂದು ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ನಟರಾಜ ಬೂದಾಳು ಅವರ “ನಮ್ಮನ್ನು ಆಳುತ್ತಿರುವ ಕಥೆಗಳು “ ಎಂಬ ಲೇಖನವು ಕಥಾ ರಾಜಕಾರಣದ (Story Politics) ಕುರಿತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ.

ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕಥೆಗಳಾಗಿ ಓದುವ, ಅಥವಾ ಕೇಳುವ ಎಚ್ಚರ ಇದ್ದರೆ, ಕಲ್ಪಿತ ಕಥೆಗಳು ಉಪಯುಕ್ತವೇ ಆಗುತ್ತವೆ. ಅದಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಕಥೆಗಳು ದುಷ್ಟರ ರಾಜಕೀಯ ದಾಳಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ವಿಷಾದದ ಸಂಗತಿ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಕಲ್ಪಿತ ಕಥೆಗಳು, ಅವು ಪುರಾಣವೇ ಆಗಲಿ, ಜಾನಪದವೇ ಆಗಲಿ, ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಉದ್ದೀಪನಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತೊಡೆಯುವುದು, ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು, ನಿರಾಶೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಆಶಾಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದು, ಇತ್ಯಾದಿ. ಆದರೆ ಅವನ್ನು ವಾಸ್ತವವೆಂದು ನಂಬುವುದು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ.

ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ “ಕಥೆ”ಗಳನ್ನು ನಂಬುವವರು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ದೇಶಗಳನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳ ರಾಜಕೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಸುಳ್ಳು”ಕಥೆ”ಗಳ ಶಕ್ತಿಯ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ ಆರ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಬರೆದ “ಗೇಮ್ ಆಫ್ ಥ್ರೋನ್ಸ್ “ ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ- There is nothing in the world more powerful than a good story. Nothing can stop it. No enemy can defeat it. (ಕಥೆಗಿಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿರುವುದು ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಯಾವುದೂ ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದು. ಯಾವ ಶತ್ರುವೂ ಇದನ್ನು ಸೋಲಿಸಲಾಗದು. )

ಕಳೆದ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಹದೇವಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೆಲದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ವಿರೋಧಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ನಡೆಸಿದ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ನಡೆಸಿದ ಪತ್ರಿಕಾ ಗೋಷ್ಟಿ ಗಮನಿಸಲೇಬೇಕಾದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು.

ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ದೋಷಗಳು ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶದ ತಿರುಚುವಿಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇವು ಕೆಲವು ಅಂಕಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪುರಾವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮಾಡಿದ ಮುಖ್ಯ ಆರೋಪ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತದಾನದ ಬುನಾದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ವಿಚಾರ. ಚುನಾಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನ್ಯಾಯೋಚಿತವಾಗಿರುವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಿಯೋಜನೆಯಾಗಿರುವ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯದಾಗಿತ್ತೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಇದು ಆಯೋಗದ ಪಾರದರ್ಶತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲೂ ಲೇಖನಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ 'ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನ್ಯಾಯೋಚಿತವಾಗಿವೆಯೇ?' ಎಂಬ ಲೇಖನವು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷಕ್ಕಿರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಧಿಕಾರ, ಚುನಾವಣೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾದರಿ ಆಚಾರ ಸಂಹಿತೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷವಾದ ಬಿಜೆಪಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಯೋಗವು ತಳೆಯುವ ಮೃದು ಧೋರಣೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ 'ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ಮತದಾರ ಪಟ್ಟಿಯ ಎತ್ತಿರುವ ಆರೋಪಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಸಮರವೇ ಆಗಬಹುದು' ಎಂಬ ಲೇಖನ ಸ್ಕ್ರೋಲ್.ಇನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿನ ಜಾಗರೂಕತೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಿರಾಸಕ್ತಿ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಯಮಗಳ ಸವೆತ, ಮತ್ತು ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳ ಏರಿಕೆ ಇವೆಲ್ಲಾ ಖಂಡಿತ ಅಪಾಯವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ. ಬಲವಾದ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ನಿರಂತರ ನಾಗರಿಕರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ದೃಢವಾದ ಬದ್ಧತೆ ಇವುಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈದಿನ.ಕಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ಇವತ್ತು ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ "ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಡುವೆ ನಾಗರಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಆಶಾಕಿರಣ" ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಓದಬೇಕಾದದ್ದಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ೭೮ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕುರಿತು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ಪಾರದರ್ಶಕ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಆಗ್ರಹಿಸುವುದು, ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಯುತ ಚುನಾವಣೆಗಳಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಇರುವುದು, ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಹೋದರೆ ಒಳಗಿಂದೊಳಗೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸವಕಲಾಗುತ್ತ ಹೋಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರಗಳಿವೆ.

ಹಲವಾರು ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರ ವಿಶ್ವಾಸ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳು, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರೆಸ್ ಫ್ರಿಡಂ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ನ ನಮ್ಮ ಸ್ಥಾನ, ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡ, ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಮಿಶ್ರಣ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಎಡವುತ್ತಿರುವ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ, - ಹೀಗೆ ಸುಧಾರಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಿ ಲೇಖನದಲ್ಲಿದೆ.

ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮೂಲಭೂತ ವಾಸ್ತವಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಿರುವುದು ವರ್ತಮಾನದ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ವಸ್ತುನಿಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಜಾಗರೂಕ ನಾಗರೀಕರಾಗಿರುವುದು ಇಂದಿನ ಸತ್ಯೋತ್ತರ ಕಾಲದ ಸವಾಲು ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.

ಈ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಗಣತಿ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಾಗಿನಿಂದ ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಕೆಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿ “ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ವ್ಯಸನಕ್ಕೆ ಜಾತಿಗಣನೆ ಮದ್ದು“ ಎಂಬ ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ವ್ಯಸನಕ್ಕೆ ಜಾತಿ “ಗಣನೆ” ಹೇಗೆ ಮದ್ದಾಗುತ್ತದೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಬರೆದಿರುವಂತೆ “ಅಲಕ್ಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜನರನ್ನು ಕಾಲಾಳುಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ರಾಜಕಾರಣ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಬಲ ಜಾತಿಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಹೊಡೆತ ಬೀಳಲಿದೆ” ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಬಹುದು.

ಬಿಹಾರದ ಜಾತಿಗಣತಿ ವರದಿಯಲ್ಲಿ OBC ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇ ೬೩ ರಷ್ಟು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಈ ವರ್ಗದ ಮೀಸಲಾತಿ ಶೇ ೨೭ ಇರುವುದರಿಂದ ಈಗಿರುವ ಮೀಸಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಮಾಣದ ನಿರ್ಧಾರ ಅಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಇದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬರುವುದು ಸಹಜ. ಅಲ್ಲದೆ ಜಾತಿಗಣತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಜಾತಿವಾರು ಅಂಕಿ ಅಂಶದ ವರದಿಯ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಒತ್ತಾಯ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲವೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಲಿದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ವಿಸ್ತೃತ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕಂಡು ಬಂದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ “ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ಜಾತಿಗಣತಿ ವರದಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಬಳಿಕ, ಅದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸದೆ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ದೇಶವನ್ನು ಜಾತಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಭಜಿಸಿವೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಇದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಬಿಹಾರ ಸರ್ಕಾರದ ಜಾತಿಗಣತಿ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟಲ್ಲಿ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ How the BJP Wins ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ಬಂದಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ Social Engineering ಎಂಬ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ೨೦೧೭ ರ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಜಾತಿಯಾಧಾರಿತ ರಾಜಕೀಯದ ವಿವರಣೆ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. ಬಿಜೆಪಿಯ ಭೂಪಿಂದರ್ ಯಾದವ್ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಲೇಖಕರಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಅಮಿತ್ ಷಾ ರೂಪಿಸಿದ ‘೬೦ ಪರ್ಸೆಂಟ್’ ಫಾರ್ಮುಲವು ಪಕ್ಷದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ೨೦ ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು, ೧೦ ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಯಾದವರು ಮತ್ತು ೧೦ ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಜಾಟವ(ದಲಿತ)ರು ಈ ಮೂರು ಗುಂಪಿನವರನ್ನು ಹೊರಗಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ೬೦ ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಜನರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮತ ಬೇಟೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿಸುವುದು ಅವರ ತಂತ್ರವಾಗಿತ್ತು.

ಸುನಿಲ್ ಬನ್ಸಲ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಬಿಜೆಪಿಯ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಕಾಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜನೆಗೊಂಡಾಗ ಇಡೀ ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕದ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿದು ಬರುವುದೇನೆಂದರೆ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದವರಲ್ಲಿ OBC ವರ್ಗದವರು ಶೇ ೭ ಮತ್ತು ದಲಿತರು ಶೇ ೩ ಮಾತ್ರ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಶೇ ೩೦ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹುದ್ದೆಗೂ OBC ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕೇಶವ ಪ್ರಸಾದ್ ಮೌರ್ಯ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಂದೆ ೨೦೧೭ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷ ಪ್ರಚಂಡ ಬಹುಮತದಿಂದ ಆರಿಸಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಬಲ ಜಾತಿಗಳ ಪಕ್ಷವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅಲಕ್ಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜನರ ಮತಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಿದ್ದು ಜಾತಿ ಸಮೀಕರಣವೇ ಆಗಿತ್ತು.

ಬಿಹಾರದ ಜಾತಿ ಗಣತಿ ವರದಿಯು “ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಸಮೂಹಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ“ ಜೊತೆಗೆ “ಮೀಸಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ ೫೦ ರ ಮೇಲ್ಮಿತಿ“ ಯಂತಹ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಚರ್ಚೆಗೆ ತಂದಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ OBC ಮತಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಗಳಿಸಿರುವ ಬಿಜೆಪಿ ಗೆ ಜಾತಿ ಗಣತಿಯ ಕುರಿತು ಏಕೆ ಭಯ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಏಳುತ್ತಿವೆ. ಜಾತಿ ಗಣತಿಯ ವರದಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಲು ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಪ್ರಿಯ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳವರೂ ಮನಗಾಣಲೇಬೇಕಾದ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲರ ಹಿತವೂ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಕೋಮುವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದವರು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಜಾತಿವಾದ ಎಂದು ಕಾಣುವುದು ಸಿನಿಕತನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡೂ ವಾದಿಗಳಿಗೂ ಅವರ ನಂಬಿಕೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಅವರದೇ ಸಮರ್ಥನೆಗಳಿರಬಹುದು. ನಮ್ಮದೇ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಜೋತು ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆಗೂ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಲಾರದು. ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವುದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿಸಿ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುವುದೂ ಅರ್ಥಹೀನ. ಇಲ್ಲೇ ನಮಗೆ ಪ್ರೌಢ ಮತ್ತು ವಿವೇಕವಂತ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಅಗತ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ಜರೂರಿನ ವಿಚಾರವಾಗಿರುವುದು.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಜಾತಿ ಗಣತಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಂತಹ ಗಣತಿಗೆ ಸ್ವಾಗತ ಸೂಚಿಸುವ ಲೇಖನಗಳು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಶಿವಸುಂದರ್ ಅವರು ವಾರ್ತಾ ಭಾರತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗ ೧, ಭಾಗ ೨, ಮತ್ತು ಭಾಗ ೩ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಗಣತಿ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಾಗಿನಿಂದ ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಕೆಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿ "ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ವ್ಯಸನಕ್ಕೆ ಜಾತಿಗಣನೆ ಮದ್ದು" ಎಂಬ ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ವ್ಯಸನಕ್ಕೆ ಜಾತಿ "ಗಣನೆ" ಹೇಗೆ ಮದ್ದಾಗುತ್ತದೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಬರೆದಿರುವಂತೆ "ಅಲಕ್ಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜನರನ್ನು ಕಾಲಾಳುಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ರಾಜಕಾರಣ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಬಲ ಜಾತಿಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಹೊಡೆತ ಬೀಳಲಿದೆ" ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಬಹುದು. 

ಬಿಹಾರದ ಜಾತಿಗಣತಿ ವರದಿಯಲ್ಲಿ OBC ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇ ೬೩ ರಷ್ಟು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಈ ವರ್ಗದ ಮೀಸಲಾತಿ ಶೇ ೨೭ ಇರುವುದರಿಂದ ಈಗಿರುವ ಮೀಸಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಮಾಣದ ನಿರ್ಧಾರ ಅಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಇದೆ ಎಂಬ  ಭಾವನೆ ಬರುವುದು ಸಹಜ. ಅಲ್ಲದೆ ಜಾತಿಗಣತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಜಾತಿವಾರು ಅಂಕಿ ಅಂಶದ ವರದಿಯ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಒತ್ತಾಯ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲವೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಲಿದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ವಿಸ್ತೃತ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕಂಡು ಬಂದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ "ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ಜಾತಿಗಣತಿ ವರದಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಬಳಿಕ, ಅದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸದೆ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ದೇಶವನ್ನು ಜಾತಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಭಜಿಸಿವೆ" ಎಂದು  ಹೇಳಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಇದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಬಿಹಾರ ಸರ್ಕಾರದ  ಜಾತಿಗಣತಿ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟಲ್ಲಿ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.  

ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ How the BJP Wins ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ಬಂದಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ Social Engineering ಎಂಬ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ೨೦೧೭ ರ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಜಾತಿಯಾಧಾರಿತ ರಾಜಕೀಯದ ವಿವರಣೆ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. ಬಿಜೆಪಿಯ ಭೂಪಿಂದರ್ ಯಾದವ್ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಲೇಖಕರಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಅಮಿತ್ ಷಾ ರೂಪಿಸಿದ '೬೦ ಪರ್ಸೆಂಟ್' ಫಾರ್ಮುಲವು ಪಕ್ಷದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ೨೦ ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು, ೧೦ ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಯಾದವರು ಮತ್ತು ೧೦ ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಜಾಟವ(ದಲಿತ)ರು ಈ ಮೂರು ಗುಂಪಿನವರನ್ನು ಹೊರಗಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ೬೦ ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಜನರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮತ ಬೇಟೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿಸುವುದು ಅವರ ತಂತ್ರವಾಗಿತ್ತು. 

ಸುನಿಲ್ ಬನ್ಸಲ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಬಿಜೆಪಿಯ  ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಕಾಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜನೆಗೊಂಡಾಗ ಇಡೀ ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕದ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿದು ಬರುವುದೇನೆಂದರೆ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದವರಲ್ಲಿ OBC ವರ್ಗದವರು ಶೇ ೭ ಮತ್ತು ದಲಿತರು ಶೇ ೩ ಮಾತ್ರ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಶೇ ೩೦ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹುದ್ದೆಗೂ OBC ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕೇಶವ ಪ್ರಸಾದ್ ಮೌರ್ಯ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಮುಂದೆ ೨೦೧೭ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ  ಪಕ್ಷ ಪ್ರಚಂಡ ಬಹುಮತದಿಂದ ಆರಿಸಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಬಲ ಜಾತಿಗಳ ಪಕ್ಷವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅಲಕ್ಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜನರ ಮತಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಿದ್ದು ಜಾತಿ ಸಮೀಕರಣವೇ ಆಗಿತ್ತು.  

ಬಿಹಾರದ ಜಾತಿ ಗಣತಿ ವರದಿಯು "ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಸಮೂಹಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ" ಜೊತೆಗೆ "ಮೀಸಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ ೫೦ ರ ಮೇಲ್ಮಿತಿ" ಯಂತಹ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಚರ್ಚೆಗೆ ತಂದಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ OBC ಮತಗಳನ್ನು  ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಗಳಿಸಿರುವ ಬಿಜೆಪಿ ಗೆ ಜಾತಿ ಗಣತಿಯ ಕುರಿತು ಏಕೆ ಭಯ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಏಳುತ್ತಿವೆ.  ಜಾತಿ ಗಣತಿಯ ವರದಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಲು ಕಾರಣಗಳಿವೆ.  ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಪ್ರಿಯ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳವರೂ ಮನಗಾಣಲೇಬೇಕಾದ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲರ ಹಿತವೂ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಕೋಮುವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದವರು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಜಾತಿವಾದ ಎಂದು ಕಾಣುವುದು ಸಿನಿಕತನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡೂ ವಾದಿಗಳಿಗೂ ಅವರ ನಂಬಿಕೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಅವರದೇ ಸಮರ್ಥನೆಗಳಿರಬಹುದು. ನಮ್ಮದೇ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಜೋತು ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆಗೂ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಲಾರದು. ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವುದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿಸಿ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುವುದೂ ಅರ್ಥಹೀನ. ಇಲ್ಲೇ ನಮಗೆ ಪ್ರೌಢ ಮತ್ತು ವಿವೇಕವಂತ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಅಗತ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ಜರೂರಿನ ವಿಚಾರವಾಗಿರುವುದು.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಜಾತಿ ಗಣತಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಹಾಗೆಯೇ  ಇಂತಹ ಗಣತಿಗೆ ಸ್ವಾಗತ ಸೂಚಿಸುವ ಲೇಖನಗಳು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಶಿವಸುಂದರ್ ಅವರು ವಾರ್ತಾ ಭಾರತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗ ೧, ಭಾಗ ೨, ಮತ್ತು ಭಾಗ ೩ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಪರ-ವಿರೋಧ ಚರ್ಚೆಗಳು ಈ ವಾರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿವೆ. "ಸನಾತನ" ಎಂದರೇನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಸಬಹುದೇನೋ.  "ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ಎಂದರೇ .." ಎಂಬ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ  ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.  

ಈ ಮಧ್ಯೆ ನಾಸ್ತಿಕವಾದಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೂ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವಿರಬೇಕಲ್ಲವೇ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನೋಡಿ ಈ ವರದಿ- "ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಸಂತಾನ ಧರ್ಮ ಗೊತ್ತು" 

ಕುವೆಂಪು ಹೇಳಿದ್ದು ನೆನಪಿಡೋಣ- "ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳು ಮನುಷ್ಯ ಧರ್ಮವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದಿವೆ. ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸೋತ ನಾವು ನಮ್ಮದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ."

ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕೋಟಾ ಎಂಬ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ವರದಿಗಳು ಬರುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕಳವಳಕಾರಿ ಸಂಗತಿ. ಇದೇ ವಾರ "ಕೋಟಾ: ಕೊನೆಗಾಣದ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನ ಕೋಟಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕಾಗಿರುವುದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಇಂತಹ ತೀವ್ರ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ದೂಡಲು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ. 

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಒತ್ತಡ ದಂತೆಯೇ ಮಾನಸಿಕ ದಣಿವು, ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆ, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಇರುವುದು ಇವೆಲ್ಲಾ ಸಹ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯಂತಹ ಕಠೋರ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೋರ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶಗಳು ಕಡಿಮೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪೋಷಕರ ಒತ್ತಡವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೇ ತಮಗೆ ಕಲಿಯುವಿಕೆ ಕಷ್ಟವಾದರೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದೂ ಇದೆ. ಫಲಿತಾಂಶವೊಂದೇ ಗುರಿಯಾಗಿರುವ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಕೆಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಆಗದ, ಹೊರಬರಲೂ ಆಗದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಅವರ ಪೋಷಕರು ಅವರ  ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾದದ್ದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ . ನಿಜ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪೋಷಕರನ್ನು ನಿರಾಸೆಗೊಳಿಸಬಾರದೆಂಬ ಹಿಂಜರಿಕೆಯೋ , ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮುಂದಿನ ಸಲ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವೆನೆಂಬ ಆಶಾಭಾವನೆಯಿಂದಲೋ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಮೀರಿದ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುತ್ತಾರೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿನ ಅಂಕಗಳಷ್ಟೇ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮಾನದಂಡವಾದಾಗ  ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದಾದ ಇತರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೆಲ್ಲ ಗೌಣವಾಗಿ ವಿಫಲತೆಯ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭಾವನೆಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿರುವ ಹದಿಹರಯದ ವಯಸ್ಸೂ ತಕ್ಷಣದ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ಅನಾಹುತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. 

ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡುವ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ "ಖೋಟಾ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಲೇಖನವನ್ನು ವಾರ್ತಾಭಾರತಿ ಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ, ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಸೋಲು-ಗೆಲುವುಗಳ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ,  ಆರೋಗ್ಯಕರ ಹವ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಬಹುದು.

ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಂದ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಿಂಸಾಚಾರ  ಇಡೀ ದೇಶದ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದಿದೆ. ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೇನ್ ರ 'ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಅಂಡ್ ವಯಲೆನ್ಸ್' (Identity and Violence) ಪುಸ್ತಕದ ಒಂದು ಸಾಲು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. "ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರವೀಣ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅಮಾಯಕ ಜನರಲ್ಲಿ  ತಮ್ಮ ಒಂದೇ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಉದ್ದೀಪಿಸುವುದು ಹಿಂಸೆಗೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ." ಇದು ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ನಾವು ಕಂಡಿರುವ ಸತ್ಯ. 

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವುದು ಸರಳವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸಕಾರ ರಾಮಚಂದ್ರ ಗುಹಾ ಅವರ  'ಇಂಡಿಯಾ ಆಫ್ಟರ್ ಗಾಂಧಿ' (India After Gandhi) ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಭಾಗ-೨ ರಲ್ಲಿ 'ಟ್ರೈಬಲ್ ಟ್ರಬಲ್' ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ. 

ಅಧ್ಯಾಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗಾ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರ ಬಗ್ಗೆ ೧೮೪೦ರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ- " ಈ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಕೆಚ್ಚಿನಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಅಪಾಯದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಅಥವಾ ಸಾವಿನ ಭಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ ದೃಢತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. " ಇದು ನಾಗಾಗಳಂತೆಯೇ ಈಶಾನ್ಯದ ಇತರ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಇದೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನೆಹರೂ ಅವರು ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರದ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದು, ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗದವರೂ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಕರಕುಶಲ ಕಲೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದು ಇತ್ಯಾದಿ ವಿವರಗಳಿವೆ. ಮತ್ತೆ ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ನೆಹರೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಭಾರತದಿಂದ ದೂರಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಬಲಪ್ರಯೋಗವಿಲ್ಲದೆ ಅವರನ್ನು ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಜೊತೆ ಜೋಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದು ಸಹ ಇದೆ. 

ಆದರೂ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದದ್ದು ಸತ್ಯ. ನೆಹರೂ ಅವರ ನಂತರ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಯೊಬ್ಬರು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರದ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದೆಂದರೆ ಎಚ್ ಡಿ ದೇವೇಗೌಡರು. ರೋಸಿ ಡಿ'ಸೋಜಾ ಅವರು ಅನುವಾದಿಸಿದ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ 'ನೇಗಿಲ ಗೆರೆಗಳು (ಎಚ್ ಡಿ ದೇವೇಗೌಡರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ದುಡಿಮೆ)' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಭಾಗ-೨ ರಲ್ಲಿ 'ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರೆಯ ಹರಿವು ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ' ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗೌಡರು ಹೇಳಿದ್ದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ - 

"ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯವು ವಿಭಿನ್ನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿವಿಧ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ಈ ನಾಡಿನ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಅನನ್ಯವಾದದ್ದು. ಇವುಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರಾನಂತರ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದಂತಹುದು. ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಒಂದು ಮಾತೆಂದರೆ, “ಅವರು ಭಾರತೀಯರೇ ಆಗಿದ್ದರು ಕೂಡ ದೇಶದ ಉಳಿದ ಭಾಗದ ಜನರು ಅವರನ್ನು 'ಹೊರಗಿನವರಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಯಾರೂ ತಮ್ಮನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ,” ಎಂಬುದು. ಅವರ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಗೌರವ ಅವರಿಗೆ ದೊರಕಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನೋವು ಅವರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು. "

"ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಉಗ್ರಗಾಮಿತ್ವ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿವೆ. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹಿಂಜರಿದು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕುಂಠಿತವಾಗಿ, ನಿರುದ್ಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಿ, ಅದು ಮತ್ತೆ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸರಕಾಗುವ ವಿಷವರ್ತುಲದಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇಂದು, ವಿದ್ಯಾವಂತ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಕೊಡುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಇರುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆ. ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಯ ನೇಮಕಾತಿಗೂ ಒಂದು ಮಿತಿ ಇದೆ. " 

ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಗೌಡರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸದೆ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಮಾತು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: `ಇಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ  ತಮ್ಮ ಅಸ್ಮಿತೆ ಬಗ್ಗೆ ಅಭದ್ರತೆಯ ಭಾವನೆ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಈ  ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಮಲತಾಯಿ ಧೋರಣೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇದೆ. ಈ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಬಹುದು ಅಥವಾ ಒಪ್ಪದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಈ ಭಾವನೆ ಇರುವುದಂತೂ ನಿಜ. ಹಾಗಾಗಿ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಈ ಭಾವನೆಯನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದ ಒಳಗೆ, ಈ  ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ದೇಶದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳ ಮುಚ್ಚಿ ಸರಿಸಮನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ."

ತಮ್ಮ ಹನ್ನೊಂದೇ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ

ಮಣಿಪುರದ ವರ್ತಮಾನದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು  ಇತಿಹಾಸದ ಈ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಇದೆ. 'ದಿ ಇಕನಾಮಿಸ್ಟ್' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ- ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಮೈತೆಯಿಯರ ಗುಂಪು  ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಾದ ಕುಕಿಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಹಿಂಸೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಗುಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಕುಕಿಯರು ಬುಡಕಟ್ಟು  ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ಮೈತೆಯಿಯರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.  ತಮ್ಮನ್ನೂ ರಾಜ್ಯದ ಬುಡಕಟ್ಟು ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಮೈತೆಯಿಯರ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯವನ್ನು ಕುಕಿಯರು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೈತೆಯಿಯರನ್ನು ಬುಡಕಟ್ಟು ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಅವರೂ ಗುಡ್ಡಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಅವಕಾಶವಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ತುಳಿಯುತ್ತಾರೆಂಬುದು ಕುಕಿಯರ ಭಯ. 

ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಭದ್ರತೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಜಗಳವು  ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಬೆತ್ತಲುಗೊಳಿಸಿ ಹಿಂಸಿಸುವಷ್ಟು  ಪೈಶಾಚಿಕತೆಯ ಆಯಾಮವನ್ನು ಪಡೆದದ್ದು ವೈರಲ್ ಆದ ವಿಡಿಯೋಗಳ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಬಂದಿವೆ. 

ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗಿರುವುದು ಮೂಲಭೂತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವೈಫಲ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಒಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾದರೆ, ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿನ ಈ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಆಪಾದನೆ. 

ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಹಗೆತನದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆಗೆ ಬಲಿಪಶುಗಳಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರು ಸರಕಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಮೌನವೊಂದು ಮಹಾಪಾಪ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಹರಿತವಾದ ಲೇಖನವೂ ಇದೆ. 

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಶದ ದೃಷ್ಟಿ ಈಗ ಮಣಿಪುರದತ್ತ ನೆಟ್ಟಿದೆ. 

ಸವಿತಾ ಬನ್ನಾಡಿಯವರು ಬರೆದ ಆಟದಂಗಳದ ಆಚೆಗಿನ ಮುಳ್ಳುಗಳು ಎಂಬ ಲೇಖನವು ನಾಗರೀಕರೆಂದು ಅನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಎಲ್ಲರೂ ಯೋಚಿಸಲೇಬೇಕಾದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತದಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಾಲುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿವೆ. ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳಾ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ.

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತದ ಕಾಲದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಸಮಾಜ ಬದಲಾಗದ ಅಚ್ಚರಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಗ್ಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿದೆ. ದ್ರೌಪದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೆಣ್ಣನ್ನು 'ವಸ್ತು'ವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಮನಸ್ಥಿತಿಯೇ ಇಂದು ಮಹಿಳಾ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು.

ಶಿಕಾಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತಕಿ ಮಾರ್ಥಾ ನಸ್ಬಾಮ್ ಬರೆದಿರುವ 'ಸಿಟಡೆಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಪ್ರೈಡ್' (Citadels of Pride) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವು ಅಧಿಕಾರಯುತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ನಡೆಯುವ ಲೈಂಗಿಕ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಶೋಧಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಬೇರೆಯವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಉಪಯೋಗದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನಾಗಿ ಭಾವಿಸುವುದೇ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಪ್ರತಿಷ್ಟೆಯು ಹೇಗೆ ಕೆಲವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗಿರುವ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯ ವರ್ತನೆಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತದೆಂಬುದನ್ನು ಕೆಲವು ನಿಜಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಜ್ ಭೂಷಣ್ ಶರಣ್ ಸಿಂಗ್ ನಂತಹವರು ಯಾರ ಅಳವಿಗೂ ಸಿಗದ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಸಹ ಹೀಗೆಯೇ.

ಇಂತಹ ಲೈಂಗಿಕ ಹಿಂಸೆಗೆ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಬಗೆಯನ್ನೂ ಲೇಖಕಿ ಶೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಪರಾಧ ಕಾನೂನು, ಪೌರ ಕಾನೂನು, ಸಾಮಾಜಿಕ ನೀತಿ, ನೈತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಇವೆಲ್ಲದರ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಇಂತಹ ಅಹಿತಕರ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದೆಂದು ಮಾರ್ಥಾ ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

'ಯತ್ರ ನಾರೀ ಪೂಜ್ಯಂತೇ...' ಎಂದೆಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ದೇವಿ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸುತ್ತಲೇ ಆಕೆಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹಕ್ಕಾದ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ನಿರಾಕರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಯಾವುದೇ ನಾಗರೀಕ ಸಮಾಜವು ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸುವಂತಹ ಸಂಗತಿ. ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಿಗಾದ ಅನುಭವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ತಮ್ಮ ಧೋರಣೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಆತ್ಮವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಲ ಇದಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸುಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಬಲ್ಲದು.

ಇಂತಹ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತಿಯ ಅಗತ್ಯ ಇದೆ. ಮಹಿಳಾವಾದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾದ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಿದ್ದರಷ್ಟೇ ಅನಾಹುತಕಾರಿ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ.

ಮಹಿಳಾವಾದವು ಒಂದು ಹೋರಾಟವಾಗಿ ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಿಂದಲೇ ನಡೆದುಬಂದಿದ್ದರೂ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾತ್ರ ಇಂದಿಗೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.

ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಾವಣ್ಣ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ಮಹಿಳಾದಿನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಸಂಗ್ರಹವೊಂದನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದರು. ಹದಿನಾರು ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಏನೋ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆಸಕ್ತಿಕರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದ್ದವು.

'ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಈ ವಿಧಿಯೇ' ಎನ್ನುವ ಉದ್ಗಾರದ ಆಚೆಗೂ ಮೀರಿದ ಬೆಂಬಲ ನಮ್ಮ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದರೆ ಜನರ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಬೇಕು.